Fenactive® i Fenumannans® – dwa brandowane ekstrakty roślinne: różnice w pochodzeniu, standaryzacji i profilu fitochemicznym

Fenactive® i Fenumannans® to dwa brandowane surowce pochodzenia roślinnego o różnym pochodzeniu i profilu fitochemicznym. Fenactive® jest mieszaniną ekstraktów z owoców czarnego bzu i aronii, a Fenumannans® stanowi frakcję pozyskiwaną z nasion kozieradki, bogatą w galaktomannany. Porównanie tych surowców powinno dotyczyć pochodzenia, standaryzacji i składu, bez sugerowania przewagi jednego ekstraktu nad drugim. Opis surowców i badań nie pozwala przypisywać gotowym suplementom dowolnych właściwości zdrowotnych.

Czym są brandowane ekstrakty roślinne?

Brandowany ekstrakt roślinny to surowiec o określonej nazwie handlowej, specyfikacji producenta i zdefiniowanych parametrach jakościowych, które mogą obejmować również standaryzację. Taka specyfikacja może obejmować roślinę lub rośliny źródłowe, część rośliny, DER, marker standaryzacji, zawartość wybranej frakcji, dane technologiczne lub badania prowadzone nad konkretnym surowcem.

Przy opisie takich składników warto odróżniać nazwę handlową od rośliny źródłowej, ekstraktu, wybranej frakcji fitochemicznej i gotowego suplementu. Każdy z tych elementów ma inne znaczenie przy ocenie składu, standaryzacji i interpretacji dostępnych danych.

Dane producenta pomagają opisać pochodzenie, specyfikację i parametry ekstraktu. Nie powinny być jednak traktowane jako samodzielny dowód efektu zdrowotnego gotowego suplementu ani jako podstawa do tworzenia własnych oświadczeń zdrowotnych.

Fenactive® – pochodzenie i profil składników

Fenactive® to kompozycja standaryzowanych ekstraktów roślinnych. W dostępnych opisach surowiec ten występuje jako połączenie ekstraktów z owoców czarnego bzu, czyli Sambucus nigra, oraz owoców aronii, czyli Aronia melanocarpa.

Źródła handlowe podają, że Fenactive® jest standaryzowany na polifenole i antocyjany, między innymi na 10% antocyjanów i 15% polifenoli. Oznacza to, że te grupy związków pełnią funkcję markerów opisowych i specyfikacyjnych surowca.

Przy opisie Fenactive® można neutralnie wskazywać pochodzenie roślinne, wykorzystaną część rośliny, DER, jeśli występuje w dokumentacji lub na etykiecie, oraz obecność antocyjanów i polifenoli. Nie należy natomiast przypisywać surowcowi konkretnych efektów zdrowotnych ani przenosić wyników badań nad aronią lub czarnym bzem na każdy produkt zawierający Fenactive®.

Ostrożność jest potrzebna również przy sformułowaniach sugerujących wpływ na odporność lub ochronę przed infekcjami. Takie komunikaty mogą mieć charakter oświadczeń zdrowotnych lub oświadczeń dotyczących zmniejszania ryzyka choroby. Ich stosowanie w komunikacji handlowej wymaga odpowiedniej podstawy prawnej, a sam fakt prowadzenia badań nad danym ekstraktem nie oznacza możliwości wykorzystania ich wyników jako oświadczenia zdrowotnego.

Fenumannans® – pochodzenie i profil składników

Fenumannan® to nazwa handlowa ekstraktu z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum L.), natomiast nazwa Fenumannans® jest również stosowana przez producenta w odniesieniu do frakcji galaktomannanowej.

Według danych producenta Fenumannan® jest standaryzowany na minimum 60% galaktomannanów. Galaktomannany są polisacharydami zbudowanymi z jednostek mannozy i galaktozy. Należą do rozpuszczalnych frakcji błonnika pokarmowego. W przypadku Fenumannan® pełnią funkcję głównego markera standaryzacji.

Przy opisie tego surowca bezpieczne jest wskazywanie pochodzenia ekstraktu, części rośliny, poziomu standaryzacji, obecności frakcji galaktomannanowej oraz jej struktury polisacharydowej. Można także odnosić się do badań dotyczących konkretnego surowca, frakcji lub modelu badawczego, z zachowaniem ich zakresu i ograniczeń.

Nie należy natomiast przypisywać Fenumannans® konkretnych efektów zdrowotnych jako faktu. Ostrożności wymagają zwłaszcza sformułowania typu „reguluje cukier”, „obniża apetyt” czy „poprawia trawienie”. Wyników badań nad kozieradką lub galaktomannanami nie należy automatycznie przenosić na każdy suplement zawierający Fenumannans®.

Fenactive® i Fenumannans® – różnice w pochodzeniu

Fenactive® i Fenumannans® różnią się przede wszystkim pochodzeniem roślinnym oraz charakterem frakcji wskazanych jako markery standaryzacji. Fenactive® jest kompozycją ekstraktów z owoców czarnego bzu i aronii, natomiast Fenumannans® odnosi się do frakcji galaktomannanowej pozyskiwanej z nasion kozieradki.

Tabela pokazuje różnice w pochodzeniu i profilu składników, a nie hierarchię jakości lub skuteczności. Odmienne surowce źródłowe i markery standaryzacji nie powinny być przedstawiane jako przewaga jednego ekstraktu nad drugim.

Antocyjany, polifenole i galaktomannany – różne frakcje, różna standaryzacja

Standaryzacja polega na określeniu i kontrolowaniu zawartości wybranych składników lub grup związków w surowcu, co pozwala uzyskać produkt o zdefiniowanych parametrach jakościowych. W przypadku Fenactive® markerami standaryzacji są antocyjany i polifenole, natomiast w przypadku Fenumannans® galaktomannany.

Antocyjany należą do związków polifenolowych i występują między innymi w owocach o ciemnym zabarwieniu. Polifenole są szerszą grupą związków roślinnych. Oznacza to, że antocyjany stanowią część ogólnej grupy polifenoli, a ich zawartości nie należy automatycznie dodawać do deklarowanej zawartości polifenoli ogółem. Galaktomannany to z kolei polisacharydy zbudowane z jednostek mannozy i galaktozy, zaliczane do rozpuszczalnych frakcji błonnika pokarmowego.

Procentów standaryzacji tych surowców nie należy porównywać wprost, ponieważ odnoszą się do innych grup składników, wynikają z innego surowca i opisują odmienne frakcje fitochemiczne. Wyższa lub niższa wartość procentowa nie oznacza automatycznie większej „mocy”, „skuteczności” ani przewagi jednego ekstraktu nad drugim.

Standaryzacja pomaga opisać specyfikację surowca, ale nie zastępuje badań nad gotową formulacją i nie pozwala tworzyć własnych oświadczeń zdrowotnych.

Jak interpretować badania dotyczące Fenactive® i Fenumannans®?

Dostępne publikacje naukowe dotyczą przede wszystkim składu fitochemicznego i właściwości roślin źródłowych, ich ekstraktów oraz wyizolowanych frakcji. W przypadku aronii i czarnego bzu analizowano m.in. zawartość związków polifenolowych, natomiast w badaniach nad kozieradką oceniano właściwości galaktomannanów, w tym ich fermentację w warunkach laboratoryjnych.

Wyników badań nie należy automatycznie przenosić z aronii lub czarnego bzu na Fenactive®, z kozieradki na Fenumannans®, z surowca na gotowy suplement ani z jednej dawki lub modelu badania na inną formulację. Badania mogą pomagać w opisie składu i profilu fitochemicznego, ale nie zastępują zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych UE.

Jak czytać etykietę produktu z Fenactive® lub Fenumannans®?

Przy analizie produktu warto sprawdzić nazwę handlową, pochodzenie, ilość i sposób standaryzacji surowca. Na etykiecie znaczenie mają:

• pełna nazwa surowca;
• roślina lub rośliny źródłowe;
• część rośliny;
• ilość ekstraktu w porcji dziennej;
• DER, jeśli został podany;
• marker i poziom standaryzacji;
• informacja, czy chodzi o antocyjany, polifenole czy galaktomannany;
• obecność innych składników;
• zalecana porcja dzienna;
• ostrzeżenia na etykiecie.

Sama obecność brandowanego ekstraktu roślinnego nie potwierdza określonych efektów gotowego suplementu.

Warto również sprawdzić, czy ilości poszczególnych składników podano w przeliczeniu na jedną kapsułkę, czy na zalecaną dzienną porcję produktu. Ma to znaczenie przy porównywaniu preparatów o różnej liczbie kapsułek w porcji.

Czego unikać w komunikacji o Fenactive® i Fenumannans®?

W komunikacji dotyczącej Fenactive® i Fenumannans® nie należy przypisywać tym surowcom konkretnych efektów zdrowotnych jako faktu. W przypadku Fenactive® ostrożności wymagają zwłaszcza sformułowania sugerujące wpływ na odporność, infekcje lub czas trwania choroby, takie jak „wzmacnia odporność”, „chroni przed infekcjami”, „działa przeciwwirusowo” czy „skraca czas choroby”.

Przy Fenumannans® należy unikać określeń sugerujących wpływ na metabolizm, apetyt lub procesy trawienne, takich jak „reguluje cukier”, „wspiera metabolizm glukozy”, „poprawia trawienie” czy „obniża apetyt”. Takie komunikaty mogą zostać potraktowane jako niezatwierdzone oświadczenia zdrowotne.

Nie należy również tworzyć wartościujących porównań, np. określać jednego ekstraktu jako „lepszego”, „mocniejszego”, „skuteczniejszego” lub „bardziej aktywnego”. Bezpieczne są neutralne porównania dotyczące pochodzenia, części rośliny, standaryzacji, profilu fitochemicznego oraz ilości składnika w porcji.

Produkty Biowen zawierające Fenactive® lub Fenumannans®

Fenactive® i Fenumannans® mogą występować w suplementach jako brandowane ekstrakty roślinne o odmiennej standaryzacji. Poniższe zestawienie przedstawia neutralny opis ilości surowca, poziomu standaryzacji i pozostałych elementów składu.

Berberyna Complex+ Biowen Preparat w kapsułkach zawierający ekstrakt z nasion kozieradki Fenumannans® [DER 4:1] – 30 mg, w tym 60% galaktomannanu – 18 mg. Formuła zawiera również ekstrakt z korzenia berberysu [DER 60:1], standaryzowany na 97% chlorowodorku berberyny, oraz ekstrakt z liści morwy białej DER 10:1.

Obecność konkretnego brandowanego surowca potwierdza zastosowanie określonego ekstraktu, ale nie jest samodzielnym potwierdzeniem właściwości całej formulacji. Przy interpretacji składu znaczenie mają ilość surowca w porcji, marker standaryzacji, poziom standaryzacji, pozostałe składniki oraz zalecany sposób stosowania produktu.

Bezpieczeństwo i stosowanie

Przy stosowaniu suplementów zawierających Fenactive® lub Fenumannans® znaczenie ma zalecana porcja dzienna podana przez producenta. Nie należy jej przekraczać ani łączyć kilku preparatów bez sprawdzenia, czy nie dostarczają podobnych ekstraktów roślinnych lub tych samych frakcji składników.

Szczególna ostrożność jest potrzebna przy produktach wieloskładnikowych, w których brandowany ekstrakt roślinny występuje obok innych składników aktywnych. Warto sprawdzić cały skład, sposób stosowania, ostrzeżenia na etykiecie oraz ewentualne przeciwwskazania wskazane przez producenta.

Osoby chorujące przewlekle, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby regularnie przyjmujące leki powinny skonsultować stosowanie suplementu z lekarzem lub farmaceutą.

Suplementacja nie powinna być przedstawiana jako sposób leczenia infekcji, zaburzeń metabolicznych, trawiennych ani innych problemów zdrowotnych bez wcześniejszej diagnostyki i oceny specjalisty.

Podsumowanie

Fenactive® i Fenumannans® to dwa brandowane ekstrakty roślinne o różnym pochodzeniu. Fenactive® odnosi się do kompozycji ekstraktów z owoców czarnego bzu i aronii, natomiast Fenumannans® do frakcji z nasion kozieradki standaryzowanego na galaktomannany.

Surowce te różnią się markerami standaryzacji i profilem fitochemicznym. W przypadku Fenactive® znaczenie mają antocyjany i polifenole, a w przypadku Fenumannans® frakcja galaktomannanowa.

Różnic tych nie należy przedstawiać jako przewagi jednego składnika nad drugim. Komunikacja dotycząca Fenactive® i Fenumannans® powinna opierać się na neutralnym opisie pochodzenia, składu, standaryzacji i profilu fitochemicznego, bez niezatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych oraz wartościujących porównań.