Ile fluoru powinno być w paście do zębów?
Pasty fluorowe przeznaczone do codziennego stosowania przez dorosłych zawierają zwykle 1000–1500 ppm fluoru. Jednym z najczęściej spotykanych stężeń jest 1450 ppm. Fluorki wspomagają remineralizację szkliwa, czyli ponowne odkładanie minerałów, i ograniczają ich utratę pod wpływem kwasów.
Fluor można rozpoznać w składzie pod różnymi nazwami:
- Sodium Fluoride – fluorek sodu.
- Sodium Monofluorophosphate – monofluorofosforan sodu.
- Stannous Fluoride – fluorek cyny, który może dodatkowo pomagać ograniczać nadwrażliwość i odkładanie płytki nazębnej.
W Unii Europejskiej pasty klasyfikowane jako kosmetyki mogą zawierać dopuszczone związki fluoru w łącznym stężeniu do 0,15% w przeliczeniu na fluor, czyli 1500 ppm.
W przypadku past zawierających 1000–1500 ppm fluoru obowiązują także określone wymagania dotyczące oznakowania. Jeśli produkt nie jest już oznaczony jako nieodpowiedni dla dzieci, musi zawierać ostrzeżenie dotyczące stosowania u dzieci do 6. roku życia. Obejmuje ono używanie porcji wielkości ziarnka grochu pod nadzorem dorosłego oraz konsultację w przypadku przyjmowania fluoru z innych źródeł.
Co oznacza 1450 ppm fluoru?
Wartość 1450 ppm oznacza, że kilogram pasty zawiera około 1450 mg fluoru, czyli 0,145% jej masy.
Na opakowaniu możesz jednak znaleźć procentową zawartość całego związku chemicznego. To inna wartość niż stężenie samego fluoru.
Przykładowo:
- 0,32% Sodium Fluoride (NaF) odpowiada około 1450 ppm fluoru.
- 1,1% Sodium Monofluorophosphate (MFP) odpowiada w przybliżeniu 1450 ppm fluoru.
Fluor stanowi tylko część masy każdego z tych związków. Dlatego przy porównywaniu past fluorowych wygodniej korzystać ze stężenia podanego w ppm.
Pasta z fluorem czy bez fluoru – jakie są różnice?
Pasty z fluorem i bez fluoru mogą chronić zęby przed próchnicą, jeśli zawierają odpowiednie składniki aktywne. W preparatach bezfluorowych taką funkcję może pełnić hydroksyapatyt.
Fluor pomaga ograniczać utratę minerałów ze szkliwa i wspiera ich ponowne odkładanie. Dzięki temu zwiększa odporność powierzchni zębów na działanie kwasów.
Hydroksyapatyt jest minerałem zbudowanym z wapnia i fosforanów, podobnym do naturalnego składnika zębów. Jego cząstki mogą osadzać się na powierzchni szkliwa i wspierać odbudowę mineralną wczesnych uszkodzeń.
Oba składniki mogą wspierać ochronę przeciwpróchniczą, ale nie oznacza to, że każda pasta z hydroksyapatytem działa tak samo jak produkt fluorowy. Skuteczność zależy od stężenia składników aktywnych, całej receptury oraz regularności szczotkowania. Dlatego przy wyborze zwróć uwagę na przeznaczenie pasty i właściwości konkretnego produktu.
Hydroksyapatyt występuje w różnych postaciach, w tym jako Hydroxyapatite (nano), czyli hydroksyapatyt w postaci nanocząsteczek. Ich niewielkie rozmiary pozwalają na kontakt z drobnymi nierównościami powierzchni szkliwa.
W Unii Europejskiej dopuszczono określone postacie nano-hydroksyapatytu do stosowania w pastach do zębów w stężeniu do 10%. Muszą one spełniać szczegółowe wymagania dotyczące budowy i kształtu cząstek. Limit 10% jest ograniczeniem prawnym, a nie zalecanym stężeniem gwarantującym skuteczność pasty.
Ile fluoru powinno być w paście dla dzieci?
W przypadku dzieci zalecane stężenie fluoru oraz ilość pasty zależą od wieku. Europejska Akademia Stomatologii Dziecięcej wskazuje następujące wartości dla produktów fluorowych:
- Od pierwszego zęba do 2. roku życia – 1000 ppm fluoru, porcja wielkości ziarnka ryżu.
- Od 2. do 6. roku życia – 1000 ppm fluoru, porcja wielkości ziarnka grochu.
- Powyżej 6. roku życia – 1450 ppm fluoru, zwykle około 0,5–1 g pasty.
Zęby należy szczotkować dwa razy dziennie. U dzieci w wieku 2–6 lat z większym ryzykiem próchnicy stomatolog może zalecić inne stężenie fluoru.
Dostępne są również pasty dziecięce bez fluoru, zawierające hydroksyapatyt. Przy ich wyborze sprawdź przeznaczenie wiekowe i zalecenia producenta. Dla hydroksyapatytu nie opracowano takiego samego, powszechnie przyjętego schematu stężeń i ilości pasty jak dla fluoru.
Jeśli dziecko ma aktywną próchnicę lub duże ryzyko jej rozwoju, dobór preparatu najlepiej ustalić ze stomatologiem dziecięcym. Małe dzieci powinny szczotkować zęby pod nadzorem dorosłego.
Czy fluor w paście do zębów jest bezpieczny?
Fluor stosowany w zalecanych ilościach pomaga zapobiegać próchnicy. Ryzyko działań niepożądanych zależy od dawki, czasu narażenia i sposobu stosowania pasty.
Szczególnej ostrożności wymagają małe dzieci, które mogą połykać produkt. Długotrwałe przyjmowanie nadmiernych ilości fluoru podczas rozwoju zębów może prowadzić do fluorozy, czyli zaburzenia mineralizacji szkliwa. Jej łagodnym objawem są białe plamki, a w cięższych przypadkach mogą pojawić się przebarwienia i nierówności powierzchni zębów.
Jeżeli korzystasz z pasty fluorowej, po szczotkowaniu wypluj jej nadmiar, ale nie płucz intensywnie ust wodą. Pozostawienie niewielkiej ilości fluoru na powierzchni zębów przedłuża jego działanie.
Wybór pasty bez fluoru może wynikać z indywidualnych preferencji. Istotne jest wtedy, aby produkt zapewniał odpowiednią ochronę przeciwpróchniczą.