Które składniki diety mają największe znaczenie dla zdrowia serca?
Na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych wpływa cały sposób odżywiania, ale kilka elementów diety zasługuje na szczególną uwagę. Należą do nich rodzaj spożywanego tłuszczu, odpowiednia ilość błonnika oraz proporcje między sodem i potasem.
Jakie tłuszcze są najlepsze dla serca?
Dieta wspierająca serce nie musi być dietą niskotłuszczową. Ważniejsza jest jakość tłuszczu niż samo ograniczanie jego ilości.
Głównym źródłem tłuszczu mogą być:
- oliwa,
- oleje roślinne nierafinowane wykorzystywane na zimno do potraw,
- olej rzepakowy,
- orzechy,
- pestki i nasiona,
- awokado,
- ryby.
Dostarczają przede wszystkim nienasyconych kwasów tłuszczowych. Częściowe zastąpienie nimi tłuszczów nasyconych może korzystnie wpływać na stężenie LDL.
Tłuszcze nasycone występują m.in. w maśle, tłustym mięsie, smalcu, śmietanie, tłustych serach oraz oleju kokosowym. Nie trzeba usuwać ich z jadłospisu całkowicie. Istotne jest, aby nie stanowiły głównego źródła tłuszczu.
Ile błonnika potrzebuje serce i gdzie go znaleźć?
Błonnik wspiera nie tylko pracę jelit, ponieważ jego odpowiednia podaż może pomagać w kontroli stężenia cholesterolu, glikemii, apetytu i masy ciała. Aktualne zalecenia wskazują, aby dostarczać około 14-15 g błonnika na każde 1000 kcal, co w praktyce oznacza najczęściej 25-35 g dziennie u większości dorosłych.
Szczególnie interesujący w kontekście cholesterolu jest błonnik rozpuszczalny, do którego należą beta-glukany obecne w owsie i jęczmieniu. W przewodzie pokarmowym tworzą lepką strukturę i zwiększają wydalanie kwasów żółciowych. Organizm wykorzystuje wtedy więcej cholesterolu do produkcji nowych kwasów żółciowych, co może sprzyjać obniżeniu stężenia LDL.
Dobrze udokumentowane działanie obserwuje się przy spożyciu około 3 g beta-glukanów dziennie.
Jak sód i potas wpływają na ciśnienie i zdrowie serca?
Przy nadciśnieniu dużo mówi się o ograniczeniu soli, ale równie istotna jest druga strona tej zależności – ilość potasu dostarczanego z dietą. Duża ilość sodu przy jednocześnie małej podaży potasu nie sprzyja utrzymaniu prawidłowego ciśnienia.
Dlatego zmiana jadłospisu nie powinna polegać wyłącznie na odstawieniu solniczki. Sód znajduje się też w pieczywie, wędlinach, serach, gotowych sosach, daniach instant, przekąskach i innych produktach przetworzonych. Jeśli pojawiają się w kilku posiłkach w ciągu dnia, jego ilość szybko się sumuje.
Potas znajdziesz natomiast m.in. w ziemniakach, pomidorach, warzywach liściastych, fasoli, soczewicy, bananach i innych owocach. Zwiększenie udziału nieprzetworzonych produktów roślinnych pomaga więc jednocześnie ograniczyć ilość sodu i zwiększyć podaż potasu.
Czy strączki mogą zastąpić mięso w diecie na serce?
Tak. Fasola, soczewica, ciecierzyca i groch mogą zastępować mięso w części posiłków, bez konieczności całkowitego przechodzenia na dietę roślinną. Taka zamiana zwiększa ilość błonnika i białka roślinnego, a jednocześnie może zmniejszyć udział tłuszczów nasyconych w diecie.
Strączki mogą też korzystnie wpływać na profil lipidowy, w tym stężenie LDL i ApoB. ApoB jest białkiem występującym w cząsteczkach lipoprotein, które mogą uczestniczyć w rozwoju miażdżycy.
Strączki możesz dodawać do zup, sosów, sałatek i past kanapkowych albo zastępować nimi część mięsa mielonego. Dzięki temu łatwiej zwiększyć ich udział w jadłospisie bez dużej zmiany dotychczasowych posiłków.