Jakie są najczęstsze przyczyny zimnych dłoni i stóp?
Przyczyn może być kilka i nie wszystkie dotyczą krążenia. Znaczenie ma przede wszystkim to, kiedy marzną Ci dłonie i stopy oraz jakie objawy temu towarzyszą.
Chłód, brak ruchu i ucisk
Jeśli dłonie marzną podczas spaceru, a stopy po kilku godzinach siedzenia przy biurku, przyczyną może być chłód, bezruch albo ucisk.
Niska temperatura powoduje zwężenie naczyń w skórze. Wychłodzenie nasila się, gdy rękawiczki lub skarpety są wilgotne, buty zbyt cienkie albo przez dłuższy czas pozostajesz bez ruchu.
Bardzo ciasne buty i mocne ściągacze skarpet mogą dodatkowo zwiększać dyskomfort. Suche, luźniejsze warstwy lepiej chronią przed chłodem i pozwalają swobodnie poruszać palcami.
Jeśli po kilku minutach ruchu stopy szybko robią się cieplejsze, przyczyną może być przede wszystkim bezruch i wychłodzenie.
Niedokrwistość i niedobory składników odżywczych
Zimne dłonie i stopy mogą towarzyszyć niedokrwistości. Często pojawiają się wtedy także osłabienie, bladość skóry, zawroty głowy, zadyszka przy wysiłku czy kołatanie serca.
Jedną z przyczyn jest niedobór żelaza. Żelazo jest potrzebne do produkcji hemoglobiny i uczestniczy w procesach związanych z wytwarzaniem energii oraz utrzymywaniem temperatury ciała. Przy niedoborze możesz więc szybciej się męczyć i gorzej tolerować chłód.
Niedokrwistość może również wynikać z niedoborów witaminy B12 lub folianów. Niski poziom witaminy B12 może dodatkowo powodować mrowienie, drętwienie i zaburzenia czucia.
Niedoczynność tarczycy
Przy niedoczynności tarczycy częściej marznie całe ciało, a nie tylko dłonie i stopy. Możesz odczuwać chłód w pomieszczeniu, w którym inni czują się komfortowo.
Zimnym kończynom mogą wtedy towarzyszyć:
- senność i zmęczenie,
- sucha skóra,
- zaparcia,
- trudniejsza koncentracja,
- wzrost masy ciała,
- pogorszenie kondycji włosów.
Jeśli kilka takich objawów pojawia się jednocześnie, lekarz może zdecydować o sprawdzeniu pracy tarczycy.
Zaburzenia przepływu krwi
Przy problemach z przepływem krwi szczególnie ważna jest różnica między stronami. Jedna stopa może być wyraźnie chłodniejsza, bledsza albo bardziej sina od drugiej.
W chorobie tętnic obwodowych mogą pojawić się również ból lub skurcze łydki podczas chodzenia. Typowe jest ustępowanie dolegliwości po odpoczynku. Przy bardziej nasilonych zaburzeniach mogą wystąpić zmiany koloru skóry albo trudno gojące się rany.
Dwie chłodne stopy po kilku godzinach siedzenia, które szybko ogrzewają się po spacerze, to inna sytuacja niż jedna stopa stale zimniejsza od drugiej.
Nagłe ochłodzenie jednej kończyny, szczególnie z bólem, bladością, drętwieniem lub osłabieniem ruchu, wymaga pilnej pomocy medycznej.
Cukrzyca i uszkodzenie nerwów
Przy neuropatii, czyli uszkodzeniu nerwów obwodowych, stopa może wydawać Ci się lodowata, choć w dotyku nie jest chłodniejsza od drugiej.
Do uczucia zimna mogą dołączyć:
- mrowienie,
- pieczenie,
- drętwienie,
- kłucie,
- osłabione czucie dotyku lub temperatury.
Stopa naprawdę zimna może wskazywać m.in. na wychłodzenie, skurcz naczyń lub zaburzenia przepływu krwi. Stopa odczuwana jako zimna, ale ciepła w dotyku może wiązać się z zaburzeniami czucia.
Cukrzyca jest jedną z przyczyn neuropatii obwodowej. Jeśli czucie temperatury jest osłabione, ostrożnie korzystaj z termoforu i gorącej wody. Łatwiej wtedy o oparzenie, którego możesz od razu nie zauważyć.
Stres, lęk i nerwica
Silny stres może powodować zimne, a jednocześnie spocone dłonie. Układ nerwowy wpływa wtedy zarówno na napięcie naczyń, jak i na pracę gruczołów potowych.
Zimne dłonie i stopy przy nerwicy lub silnym lęku mogą pojawiać się przed stresującą sytuacją, podczas napadu paniki albo w okresie długotrwałego napięcia. Często towarzyszą im kołatanie serca, drżenie czy przyspieszony oddech.
Jeśli widzisz wyraźny związek ze stresem, zwróć uwagę, czy po uspokojeniu dłonie wracają do zwykłej temperatury. Jeśli marzną również w spokojnych sytuacjach, warto uwzględnić inne przyczyny.
Leki, nikotyna i inne substancje
Niektóre leki mogą nasilać skurcz naczyń albo zmieniać ich reakcję na zimno. Dotyczy to m.in. części beta-blokerów, niektórych leków stosowanych przy migrenie oraz preparatów o działaniu pobudzającym.
Jeśli chłodne kończyny pojawiły się po zmianie leczenia, powiedz o tym lekarzowi. Nie odstawiaj leku samodzielnie.
Nikotyna również zwęża naczynia i może nasilać marznięcie palców. U części osób podobny efekt daje kofeina, szczególnie przy skłonności do objawu Raynauda.