Hemoroidy – wstydliwy problem, który można skutecznie leczyć - obrazek wyróżniający

Hemoroidy – wstydliwy problem, który można skutecznie leczyć

Autor: Edyta Gołaś 02 sie 2026

Czym są hemoroidy zewnętrzne i jak je rozpoznać? To pytanie zadaje sobie wiele osób zmagających się z dyskomfortem w okolicy odbytu. Objawy bywają uciążliwe, ale rozpoznanie i leczenie choroby hemoroidalnej nie musi oznaczać od razu zabiegu chirurgicznego. Z tego artykułu dowiesz się, jakie są przyczyny choroby hemoroidalnej i jak skutecznie zareagować na pierwsze objawy.

Spis treści

    Co to są hemoroidy?

    Zastanawiasz się, czym są hemoroidy? To nic innego jak naturalne struktury naczyniowe, które znajdują się w kanale odbytu. Ma je każdy – są częścią Twojej fizjologii. Ich głównym zadaniem jest uszczelnianie odbytu i wspieranie kontroli nad oddawaniem gazów i stolca.

    Problem pojawia się wtedy, gdy naczynia te zaczynają się powiększać, stanowią źródło bólu, krwawienia albo zaczynają wypadać na zewnątrz. Wtedy mówi się już o chorobie hemoroidalnej. To stan, w którym guzki krwawnicze przestają działać prawidłowo i stają się źródłem dyskomfortu.

    Z medycznego punktu widzenia hemoroid to guzek krwawniczy, czyli poszerzone naczynie żylne w obrębie odbytnicy lub przy brzegu odbytu. Często słyszy się też określenie „żylaki odbytu” – choć potoczne, dobrze oddaje istotę problemu.

    Brzmi poważnie? Spokojnie. Hemoroidy są jedną z najczęstszych dolegliwości końcowego odcinka przewodu pokarmowego. A leczenie – zarówno zachowawcze, jak i bardziej inwazyjne – w wielu przypadkach przynosi dobre efekty. 

    Jakie są rodzaje hemoroidów?

    Hemoroidy dzielą się na dwa główne typy: wewnętrzne i zewnętrzne. Różnią się nie tylko lokalizacją, ale też objawami i tym, jak możesz je zauważyć.

    • Hemoroidy wewnętrzne znajdują się wewnątrz kanału odbytu, powyżej tzw. linii grzebieniastej. 
    • Hemoroidy zewnętrzne są zlokalizowane w okolicy odbytu, poniżej linii grzebieniastej – czyli bliżej powierzchni skóry. Możesz je łatwo wyczuć jako miękkie lub twarde guzki w pobliżu odbytu. 

    Oba typy mogą występować jednocześnie – wówczas mówi się o hemoroidach mieszanych. Choć objawy bywają podobne, sposób leczenia może się różnić. Dlatego ważne jest, aby dokładnie ustalić, z jakim rodzajem masz do czynienia.

    Jak wyglądają hemoroidy?

    To zależy od rodzaju hemoroidów i stopnia ich zaawansowania. Hemoroidy wewnętrzne zazwyczaj nie są widoczne gołym okiem – znajdują się wewnątrz kanału odbytu. Możesz je zauważyć dopiero wtedy, gdy zaczynają wypadać na zewnątrz, zwłaszcza podczas wypróżniania. Wtedy przypominają miękkie, wilgotne guzki, które mogą cofać się samoistnie albo wymagać odprowadzenia palcem.

    Hemoroidy zewnętrzne są widoczne wokół odbytu – w postaci guzków zlokalizowanych na zewnątrz odbytu. Często przypominają niewielkie, miękkie zgrubienia pod skórą. W stanie zapalnym stają się wyraźnie większe, obrzęknięte, czasem fioletowo-sine. Jeśli dojdzie do zakrzepicy, mogą przybrać postać twardego, bolesnego guzka.

    Przyczyny hemoroidów - infografika

    Jakie są przyczyny powstawania choroby hemoroidalnej?

    Choroba hemoroidalna nie bierze się znikąd. Powiększenie guzków krwawniczych to efekt zaburzonego przepływu krwi w naczyniach żylnych odbytu. Najczęstsze przyczyny choroby hemoroidalnej to:

    • zaparcia i silne parcie podczas wypróżniania,
    • siedzący tryb życia, szczególnie długotrwałe siedzenie bez ruchu,
    • dieta uboga w błonnik, która prowadzi do problemów z regularnym wypróżnianiem,
    • ciąża i poród, które zwiększają ciśnienie w obrębie jamy brzusznej i miednicy,
    • nadwaga i otyłość – dodatkowe obciążenie dla naczyń żylnych,
    • dźwiganie ciężarów, szczególnie przy braku odpowiedniej techniki,
    • długie przebywanie w toalecie, np. podczas korzystania ze smartfona.

    U niektórych osób dochodzi też do osłabienia struktury naczyń krwionośnych w okolicy odbytu – z przyczyn genetycznych lub związanych z wiekiem. W takiej sytuacji hemoroidy mogą występować częściej lub szybciej nawracać.

    Warto wiedzieć: hemoroidy i żylaki mogą iść w parze – obie dolegliwości mają wspólny mianownik: osłabienie ścian żylnych i zaburzony odpływ krwi.

    Jakie są objawy choroby hemoroidalnej?

    Objawy choroby hemoroidalnej mogą być różne – w zależności od stopnia zaawansowania choroby i lokalizacji guzków. Często zaczyna się niewinnie, na przykład od krwawienia z hemoroidów lub uczucia dyskomfortu, które z czasem stają się coraz bardziej dokuczliwe.

    Do najczęstszych objawów należą:

    • krwawienie z odbytu – zwykle zauważysz jasnoczerwoną krew na papierze toaletowym lub w muszli po wypróżnieniu,
    • uczucie niepełnego wypróżnienia – mimo oddania stolca masz wrażenie, że coś jeszcze „zostało”,
    • świąd, pieczenie i podrażnienie okolic odbytu,
    • guzki w pobliżu odbytu – wyczuwalne jako miękkie lub twarde zgrubienia, czasem bolesne,
    • śluzowy wyciek – może prowadzić do dodatkowych podrażnień skóry wokół odbytu,
    • ból podczas wypróżniania lub siedzenia – częstszy w przypadku hemoroidów zewnętrznych lub zakrzepicy.

    Jeśli objawy hemoroidów występują regularnie albo zaczynają się nasilać, nie warto ich bagatelizować. Zwłaszcza krwawienie z odbytu powinno być skonsultowane z lekarzem – nie zawsze wynika ono z hemoroidów. Czasem potrzebna jest dokładniejsza diagnostyka, np. kolonoskopia, by wykluczyć inne choroby odbytu i jelita grubego.

    Czy hemoroidy bolą?

    To zależy. Hemoroidy same w sobie nie zawsze powodują ból. Jeśli masz do czynienia z guzkami wewnętrznymi, w początkowych stadiach możesz ich nawet nie zauważyć. Nie bolą, bo znajdują się w części kanału odbytu, która nie jest unerwiona czuciowo.

    Inaczej wygląda sytuacja, gdy pojawiają się hemoroidy zewnętrzne lub dochodzi do powikłań – np. zakrzepicy. Wtedy ból może być nagły, intensywny i nasilający się przy siedzeniu, chodzeniu, a zwłaszcza przy wypróżnianiu. Często towarzyszy mu obrzęk, uczucie napięcia i widoczny, twardy guzek w okolicy odbytu.

    Ból może też wynikać z podrażnienia skóry przez śluz, częste mycie, używanie szorstkiego papieru toaletowego albo rozdrapywanie swędzących zmian. W takim przypadku warto zadbać o delikatną higienę, łagodzenie objawów i unikanie czynników drażniących.

    Diagnostyka hemoroidów – jak wygląda badanie?

    Rozpoznanie hemoroidów zwykle nie jest skomplikowane. Podstawą diagnostyki jest dokładny wywiad i badanie fizykalne. Lekarz może ocenić zmiany w obrębie odbytu już podczas zwykłego badania wzrokowego. W wielu przypadkach konieczne jest też badanie palcem przez odbyt – czyli tzw. badanie per rectum. Pozwala ono ocenić, czy guzki krwawnicze są powiększone, bolesne i czy dają się odprowadzić.

    W niektórych sytuacjach potrzebne są dodatkowe badania:

    • rektoskopia – pozwala zajrzeć do wnętrza kanału odbytu i odbytnicy,
    • anoskopia – umożliwia dokładne obejrzenie guzków wewnętrznych,
    • kolonoskopia – zalecana przy podejrzeniu innych chorób jelita grubego lub przy obecności dodatkowych objawów (np. niepokojących krwawień, utraty masy ciała, przewlekłych zmian rytmu wypróżnień).

    Dzięki tym badaniom można nie tylko potwierdzić, że objawy wynikają z choroby hemoroidalnej, ale też wykluczyć inne przyczyny krwawienia z odbytu – jak szczelina odbytu, polipy, czy rak jelita grubego.

    Czy można wyleczyć chorobę hemoroidalną?

    Tak – chorobę hemoroidalną da się leczyć. Sposób zależy od stopnia zaawansowania choroby, rodzaju guzków i nasilenia objawów. W wielu przypadkach wystarczą zmiany stylu życia, odpowiednia dieta i leczenie zachowawcze. Gdy to nie wystarcza, dostępne są także metody zabiegowe i operacyjne.

    Oto, co wchodzi w grę:

    • leczenie zachowawcze – zmiana diety, zwiększenie aktywności fizycznej, stosowanie czopków, maści i leków doustnych,
    • leczenie farmakologiczne – np. preparaty na bazie diosminy, które poprawiają napięcie naczyń żylnych i zmniejszają obrzęk,
    • metody zabiegowe – podwiązywanie guzków gumką (metoda Barrona), skleroterapia, koagulacja podczerwienią,
    • leczenie operacyjne – stosowane, gdy inne metody zawiodły lub guzki wypadają i nie dają się odprowadzić.

    W większości przypadków leczenie nie musi być inwazyjne – ważne, by odpowiednio wcześnie rozpoznać problem i wiedzieć, jak przebiega ich leczenie. 

    Jaki lekarz leczy chorobę hemoroidalną?

    Jeśli podejrzewasz u siebie hemoroidy, najlepiej zgłosić się do proktologa – to specjalista od chorób odbytu i końcowego odcinka jelita grubego. Wizyta u proktologa pozwala na dokładną ocenę stanu guzków krwawniczych i dobranie odpowiedniego leczenia.

    W lżejszych przypadkach możesz najpierw udać się do lekarza rodzinnego lub internisty. Jeśli objawy są typowe, a stan nie wymaga zabiegu, lekarz może zalecić leczenie zachowawcze – np. czopki, maści, leki doustne i wskazówki dotyczące diety.

    Leki na hemoroidy: bez recepty i na receptę

    W leczeniu choroby hemoroidalnej możesz sięgnąć po preparaty dostępne zarówno bez recepty, jak i na receptę. Wszystko zależy od tego, jakie objawy występują i jak bardzo są nasilone.

    Leki bez recepty pomagają przede wszystkim złagodzić objawy – ból, świąd, krwawienie z odbytu czy obrzęk. W aptece znajdziesz:

    • czopki doodbytnicze – działają miejscowo, zmniejszają stan zapalny i wspomagają gojenie błony śluzowej,
    • maści i kremy – łagodzą podrażnienia, świąd i ból w okolicy odbytu,
    • tabletki z diosminą lub hesperydyną – poprawiają krążenie żylne, zmniejszają obrzęk i ryzyko krwawienia.

    Leki na receptę są zalecane w przypadku bardziej nasilonych objawów lub nawrotów. Mogą zawierać np. silniejsze substancje przeciwzapalne, leki znieczulające lub wspierające krążenie żylne.

    Pamiętaj – nawet jeśli objawy ustąpią po kilku dniach leczenia, warto zadbać o przyczynę problemu. Sama maść nie wystarczy, jeśli nadal masz zaparcia albo prowadzisz siedzący tryb życia. Leki to wsparcie, ale fundamentem terapii powinna być zmiana stylu życia i odpowiednia dieta bogata w błonnik.

    Domowe sposoby na hemoroidy

    Jeśli objawy choroby hemoroidalnej nie są bardzo nasilone, możesz spróbować domowych sposobów, które pomagają złagodzić dyskomfort i wspierają leczenie. Takie działania mają sens, szczególnie we wczesnych stadiach choroby hemoroidalnej – a także jako uzupełnienie leczenia farmakologicznego.

    Co możesz zrobić w domu?

    • Siedzące kąpiele w ciepłej wodzie – kilka razy dziennie, przez 10–15 minut. Ciepła woda działa rozluźniająco, zmniejsza obrzęk i łagodzi świąd.
    • Okłady z naparów z rumianku lub kory dębu – działają przeciwzapalnie i ściągająco, możesz je stosować na okolice odbytu.
    • Zimne kompresy – szczególnie pomocne przy obrzęku i bólu. Zmniejszają stan zapalny i przynoszą ulgę.
    • Delikatna higiena – unikaj szorstkiego papieru toaletowego, nie trzyj skóry. Najlepiej przemywaj okolice odbytu letnią wodą i osuszaj miękkim ręcznikiem.
    • Dieta bogata w błonnik – warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty i nasiona wspomagają perystaltykę jelit i zapobiegają zaparciom.
    • Picie odpowiedniej ilości wody – nawodnienie to podstawa, by wypróżnienia były regularne i miękkie.
    • Unikanie długiego siedzenia w toalecie – np. z telefonem – bo zwiększa to nacisk na naczynia krwionośne odbytu.

    Warto wiedzieć: Niektóre naturalne składniki roślinne mogą wspierać organizm w walce z objawami hemoroidów. Flawonoidy, takie jak diosmina, hesperydyna czy rutosyd, wspomagają pracę naczyń krwionośnych i mogą zmniejszać obrzęk. Równie pomocne bywają substancje roślinne o działaniu przeciwzapalnym, jak kurkumina czy ekstrakty z zielonej herbaty. Możesz je znaleźć w suplementach diety lub naturalnych preparatach wspierających krążenie żylne.

    Domowe sposoby nie zastąpią leczenia, jeśli hemoroidy są zaawansowane albo wypadają z kanału odbytu. Ale mogą pomóc złagodzić objawy i przyspieszyć regenerację.

    Co pomaga na hemoroidy? - zdjęcie poglądowe

    Czego nie wolno robić przy chorych hemoroidach?

    Jeśli masz hemoroidy, niektóre codzienne nawyki mogą pogarszać objawy i utrudniać leczenie. 

    Przede wszystkim unikaj silnego parcia przy wypróżnianiu. To właśnie nadmierny nacisk jest jedną z głównych przyczyn powstawania i powiększania guzków krwawniczych. Równie niekorzystne jest długie przesiadywanie w toalecie – zwłaszcza z telefonem czy gazetą. Taka pozycja powoduje zastój krwi w splotach żylnych i dodatkowo obciąża okolice odbytu.

    Zwróć też uwagę na higienę. Unikaj szorstkiego papieru toaletowego i intensywnego pocierania skóry. Jeśli okolice odbytu są podrażnione, lepiej przemyć je letnią wodą i delikatnie osuszyć. Nie stosuj też agresywnych żeli czy mydeł – mogą nasilać świąd i przesuszać skórę.

    W okresie nasilenia objawów warto zrezygnować z ostrych przypraw i alkoholu. Zwiększają one przekrwienie błony śluzowej odbytu i mogą nasilać krwawienia. Nie noś też zbyt obcisłych ubrań w okolicy bioder i pośladków – ucisk może utrudniać swobodny przepływ krwi żylnej.

    I najważniejsze – nie ignoruj krwawienia z odbytu. Nawet jeśli podejrzewasz hemoroidy, konieczna jest konsultacja lekarska, by wykluczyć inne przyczyny, takie jak szczelina odbytu czy rak jelita grubego.

    Jak zapobiegać powstawaniu choroby hemoroidalnej?

    Profilaktyka hemoroidów opiera się głównie na prostych zmianach w codziennym stylu życia. Jeśli zadbasz o regularne wypróżnienia, aktywność fizyczną i prawidłową dietę, możesz skutecznie ograniczyć ryzyko nawrotów lub w ogóle zapobiec powstaniu guzków krwawniczych.

    Zacznij od diety. Jedz więcej błonnika – znajdziesz go w warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach i nasionach. Dzięki niemu stolec staje się bardziej miękki, a wypróżnienia są łatwiejsze. Pamiętaj też o piciu odpowiedniej ilości wody – odwodnienie sprzyja zaparciom, a to prosta droga do przeciążania naczyń w odbycie.

    Unikaj długiego siedzenia – nie tylko w toalecie. Jeśli pracujesz przy biurku, rób regularne przerwy, wstań, rozciągnij się. Nawet krótki spacer kilka razy dziennie poprawia krążenie żylne. W wolnym czasie postaw na umiarkowaną aktywność fizyczną – spacer, pływanie, rower.

    Zadbaj też o prawidłowy rytm wypróżnień. Nie wstrzymuj potrzeby oddania stolca, ale też nie zmuszaj się na siłę. Regularność, spokojna atmosfera w toalecie i brak pośpiechu to ważne elementy profilaktyki.

    Badania nad hemoroidami

    Diosmina to naturalny flawonoid pozyskiwany z owoców cytrusowych, stosowany jako wsparcie w leczeniu choroby hemoroidalnej. Podstawą terapii pozostają zmiana diety, większe spożycie błonnika i wody, leki zmiękczające stolec, kąpiele nasiadowe oraz preparaty miejscowe.

    Diosmina zmniejsza zastój żylny, poprawia napięcie naczyń, wspiera odpływ limfy i łagodzi stan zapalny. Dzięki temu może ograniczać obrzęk, ból, krwawienie i dyskomfort. Chroni też ściany naczyń przed nadmierną przepuszczalnością oraz wspiera ich prawidłowe funkcjonowanie.

    Może być stosowana samodzielnie lub z innymi flawonoidami, np. hesperydyną. Badania kliniczne i metaanalizy wskazują, że preparaty flawonoidowe łagodzą objawy hemoroidów I–II stopnia, zwłaszcza krwawienie, obrzęk i ból. Są przy tym na ogół dobrze tolerowane, a działania niepożądane występują rzadko i mają łagodny charakter.

    Diosmina jest dostępna w postaci mikronizowanej i niemikronizowanej, najczęściej w preparatach doustnych. Poprawa może być zauważalna po kilku tygodniach stosowania. Dzięki działaniu przeciwzapalnemu, przeciwutleniającemu i wzmacniającemu naczynia może stanowić uzupełnienie diety, zmiany stylu życia i leczenia miejscowego, szczególnie we wczesnych i umiarkowanych stadiach choroby hemoroidalnej [1, 2, 3, 4].

    Hemoroidy | Podsumowanie

    Hemoroidy to częsty problem, który może znacząco obniżać komfort życia. Ryzyko wystąpienia choroby hemoroidalnej rośnie m.in. przy zaparciach, siedzącym trybie życia i diecie ubogiej w błonnik. W zależności od nasilenia objawów, leczenie choroby hemoroidalnej może obejmować metody domowe, farmakologiczne lub – w trudniejszych przypadkach – leczenie chirurgiczne. Wczesna reakcja i zmiana codziennych nawyków często pozwalają uniknąć powikłań i bardziej inwazyjnych zabiegów.

    Hemoroidy FAQ - obrazek poglądowy

    FAQ

    Co na hemoroidy w ciąży?

    W ciąży możesz stosować głównie leczenie zachowawcze – bezpieczne i łagodne. Pomocne są ciepłe kąpiele nasiadowe, okłady z naparów z rumianku, odpowiednia dieta bogata w błonnik i dużo płynów. Jeśli potrzebujesz preparatów z apteki, skonsultuj się z lekarzem – część maści i czopków jest dozwolona, ale nie wszystkie. Warto też unikać długiego siedzenia i dbać o regularne wypróżnienia.

    Z czym można pomylić hemoroidy?

    Objawy chorych hemoroidów – jak krwawienie z odbytu, świąd, ból czy guzki – mogą przypominać inne choroby. Najczęściej mylone są z szczeliną odbytu, zakrzepicą żylaków, ropniem okołoodbytniczym, a nawet z chorobami nowotworowymi jelita grubego. Dlatego przy jakichkolwiek niepokojących objawach najlepiej udać się do lekarza i wykonać potrzebne badania.

    Czy hemoroidy są zaraźliwe?

    Nie, hemoroidy nie są zaraźliwe. To zmiany naczyniowe związane z zaburzonym krążeniem żylnym i nadmiernym ciśnieniem w obrębie kanału odbytu. Nie da się ich „przenieść” na inną osobę – ani przez kontakt, ani przez korzystanie z tej samej toalety.

    Zobacz także:

    Bibliografia:

    1. Mott, T., Latimer, K., & Edwards, C. (2018). Hemorrhoids: Diagnosis and Treatment Options. American family physician, 97(3), 172–179. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29431977/
    2. Rahman, L., Talha Khalil, A., Ahsan Shahid, S., Shinwari, Z. K., Almarhoon, Z. M., Alalmaie, A., Sharifi-Rad, J., & Calina, D. (2024). Diosmin: A promising phytochemical for functional foods, nutraceuticals and cancer therapy. Food science & nutrition, 12(9), 6070–6092. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39554345/
    3. Bashankaev, B. N., Wexner, S. D., & Arkharov, A. V. (2018). Zdravyĭ smysl primeneniia diosmina v kombinirovannom lechenii gemorroia [Common sense of diosmin administration in combined treatment of hemorrhoids]. Khirurgiia, (8. Vyp. 2), 83–89. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30199057/
    4. Mustafa, S., Akbar, M., Khan, M. A., Sunita, K., Parveen, S., Pawar, J. S., Massey, S., Agarwal, N. R., & Husain, S. A. (2022). Plant metabolite diosmin as the therapeutic agent in human diseases. Current research in pharmacology and drug discovery, 3, 100122. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36568270/

    Edyta Gołaś

    Magister kosmetologii

    Jej pasją jest rozkładanie problemów skórnych na czynniki pierwsze tak, aby odnaleźć ich prawdziwą przyczynę. W swojej pracy kieruje się nurtem holistycznym, dzięki czemu potrafi pomóc skutecznie zadbać o zdrowie nawet najbardziej wymagającej skóry.

    Komentarze

    Zostaw komentarz

    Pamiętaj, komentarze muszą zostać zatwierdzone, zanim zostaną opublikowane.