Buforowana witamina C
Buforowana witamina C to najczęściej witamina C w postaci soli mineralnych kwasu askorbinowego, na przykład askorbinianu sodu, wapnia, potasu lub magnezu. Takie preparaty mają zwykle mniej kwaśny odczyn niż czysty kwas askorbinowy, dlatego u części osób mogą być lepiej tolerowane. Nie ma jednak wystarczających dowodów, że każda forma buforowana jest łagodniejsza dla żołądka u wszystkich osób. W tej samej masie zawiera jednak mniej witaminy C, bo część masy stanowi składnik mineralny.
Forma buforowana najlepiej sprawdza się przy:
- wrażliwym żołądku i skłonności do zgagi,
- wyższych dawkach, które w postaci kwasu mogą drażnić przewód pokarmowy.
Składnik mineralny z askorbinianu trafia do organizmu razem z witaminą C. Gram askorbinianu sodu dostarcza ponad 100 mg sodu, a gram askorbinianu wapnia około 90 mg wapnia. Jeśli stosujesz dietę z ograniczeniem sodu, potasu lub wapnia, na przykład z powodu chorób nerek, wybór formy buforowanej omów z lekarzem.
Stabilna witamina C
Stabilna witamina C to taka, która dłużej zachowuje aktywność mimo działania światła, ciepła, tlenu i wilgoci. Zwykły kwas askorbinowy łatwo się utlenia, czyli reaguje z tlenem i traci właściwości witaminy, szczególnie po rozpuszczeniu w wodzie. Dlatego producenci stosują formy i technologie, które ograniczają ten proces.
- Askorbiniany – sole mineralne kwasu askorbinowego, które w postaci proszku bywają trwalsze niż sam kwas.
- Palmitynian askorbylu – związek kwasu askorbinowego z kwasem tłuszczowym, rozpuszczalny w tłuszczach. Stosuje się go jako przeciwutleniacz w żywności i kosmetykach.
- Witamina C liposomalna – witamina C zamknięta w liposomach, czyli pęcherzykach z fosfolipidów, które osłaniają ją przed czynnikami zewnętrznymi.
- Preparaty o przedłużonym uwalnianiu – kapsułki i tabletki, które oddają witaminę C stopniowo. Nie oznacza to automatycznie większej biodostępności ani lepszego działania niż w przypadku standardowych preparatów.
Suplement przechowuj w szczelnym, suchym i ciemnym miejscu, a po otwarciu zużyj go w terminie podanym przez producenta. Witamina C zmniejsza się także w owocach podczas długiego przechowywania, krojenia i gotowania. Mrożenie zachowuje jej większą część.
Ile witaminy C dziennie można bezpiecznie przyjmować z suplementów?
Dorosły może przyjmować z suplementów do 1000 mg witaminy C dziennie. Górny tolerowany poziom, czyli największa dawka, która nie powinna szkodzić większości dorosłych, wynosi według amerykańskich zaleceń 2000 mg na dobę. Powyżej tej granicy rośnie ryzyko biegunki, nudności i bólu brzucha.
Zapotrzebowanie dorosłych jest znacznie niższe i wynosi około 75–90 mg dziennie. Na etykietach suplementów 100% referencyjnej wartości spożycia, w skrócie RWS, odpowiada 80 mg. Wiele preparatów zawiera 500 lub 1000 mg, czyli kilka do kilkunastu razy więcej.
Witaminy rozpuszczalne w wodzie nie magazynują się w dużych ilościach, więc nadmiar witaminy C organizm wydala z moczem. Przy dużych jednorazowych dawkach wchłania się jej procentowo coraz mniej. Dawkę powyżej kilkuset mg rozłóż na 2–3 porcje w ciągu dnia.
Kiedy suplementacja witaminy C wymaga konsultacji z lekarzem?
Konsultacja z lekarzem jest potrzebna przed suplementacją witaminy C przy kamicy nerkowej, chorobach powodujących nadmierne magazynowanie żelaza, niedoborze dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, w skrócie G6PD, leczeniu przeciwzakrzepowym lub onkologicznym oraz w ciąży. Wyższe dawki mogą wtedy nasilać problemy zdrowotne albo wpływać na działanie leków.
- Kamica nerkowa – część witaminy C przekształca się w organizmie w szczawiany, czyli związki, z których powstają niektóre kamienie nerkowe.
- Choroby z nadmiarem żelaza, na przykład hemochromatoza – witamina C zwiększa wchłanianie żelaza z pożywienia.
- Niedobór G6PD – to wrodzone zaburzenie krwinek czerwonych, a wysokie dawki witaminy C mogą u takich osób nasilać ich rozpad.
- Leczenie przeciwzakrzepowe i onkologiczne – witamina C może wpływać na działanie niektórych terapii.
- Ciąża i karmienie piersią – dawkę suplementu dobierz razem z lekarzem.
Suplementy na odporność często łączą witaminę C z cynkiem, witaminą D lub innymi składnikami, więc sprawdź pełny skład, jeśli przyjmujesz już inne preparaty. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli po rozpoczęciu suplementacji pojawi się ból w okolicy lędźwi, krew w moczu lub uporczywa biegunka.
