Jak rozpoznać, że problem wymaga konsultacji?
Spadek libido bywa przejściowy, jednak jeśli utrzymuje się dłużej niż kilka tygodni lub towarzyszą mu inne objawy, warto potraktować go jako sygnał ostrzegawczy. Do niepokojących symptomów należą: ciągłe zmęczenie, wahania nastroju, problemy z koncentracją, spadek masy mięśniowej, przyrost tkanki tłuszczowej czy pogorszenie jakości snu. Ich obecność może świadczyć o zaburzeniach hormonalnych lub innych schorzeniach wpływających na organizm.
W takiej sytuacji dobrze jest skonsultować się ze specjalistą – najlepiej andrologiem, endokrynologiem lub seksuologiem. Lekarz przeprowadzi wywiad, zleci odpowiednie badania i pomoże ustalić, czy problem ma podłoże fizjologiczne, psychologiczne czy mieszane.
Podstawą diagnostyki są badania hormonalne, obejmujące m.in. poziom testosteronu całkowitego i wolnego, prolaktyny, kortyzolu, hormonu luteinizującego (LH), hormonu folikulotropowego (FSH) oraz hormonów tarczycy (TSH, FT3, FT4). W niektórych przypadkach pomocne bywa też oznaczenie poziomu glukozy i lipidów, które pozwala ocenić wpływ metabolizmu na funkcjonowanie hormonalne. Wczesne rozpoznanie przyczyny spadku libido zwiększa szansę na skuteczną poprawę zarówno zdrowia, jak i jakości życia.
Badania nad libido u mężczyzn
Przyczyny spadku libido u mężczyzn w średnim i starszym wieku bywają trudne do jednoznacznego określenia, ponieważ wpływa na nie wiele czynników zdrowotnych i stylu życia. W badaniu z 2021 roku opublikowanym w „Sexual Medicine” analizowano czynniki ryzyka obniżonego libido u pacjentów poradni andropauzy, zgłaszających się w latach 2009–2015.
W analizie uwzględniono 292 mężczyzn, których oceniano m.in. za pomocą skal AMS, IPSS i SHIM. Zebrano także dane dotyczące obwodu talii, BMI, chorób, stosowanych leków, stylu życia oraz wyników badań krwi, w tym poziomu wolnego testosteronu, cholesterolu, trójglicerydów i hemoglobiny A1c. Znaczny spadek libido stwierdzono u 111 osób, czyli 38% badanych. Średni wiek uczestników wynosił 66,2 roku.
Porównanie grup wykazało, że silniejszy spadek libido częściej wiązał się ze starszym wiekiem, paleniem papierosów, częstym oddawaniem moczu w nocy, objawami starzenia się, takimi jak spadek siły, masy mięśniowej i pogorszenie pamięci, a także gorszymi parametrami krwi. Analiza wieloczynnikowa wskazała, że aktualne palenie, częste oddawanie moczu w nocy oraz niski wynik w skali SHIM były niezależnymi czynnikami ryzyka znacznego spadku libido.
Wnioski z badania sugerują związek między obniżonym libido a ogólnym pogorszeniem stanu zdrowia u mężczyzn w średnim i starszym wieku.
