Witamina C a kamienie nerkowe – czy suplement zwiększa ryzyko kamicy?
Badania wskazują, że regularne przyjmowanie wysokich dawek witaminy C, szczególnie 1000 mg dziennie lub więcej, może zwiększać ryzyko kamicy nerkowej u mężczyzn. W badaniach prowadzonych wśród kobiet nie zaobserwowano równie wyraźnej zależności. Nie oznacza to jednak, że wysokie dawki są całkowicie bezpieczne dla każdej kobiety.
Kamica nerkowa, czyli tworzenie się twardych złogów w nerkach i drogach moczowych, ma najczęściej postać kamieni ze szczawianu wapnia. Im więcej witaminy C przyjmujesz naraz, tym więcej szczawianów trafia do moczu.
Dlaczego dotyczy to głównie mężczyzn? Mężczyźni ogólnie częściej chorują na kamicę nerkową, dlatego dodatkowy czynnik ryzyka ma u nich większe znaczenie. Jeśli przyjmujesz witaminę C w suplemencie, kilka prostych nawyków pomoże ograniczyć ryzyko:
- Dbaj o odpowiednie nawodnienie – przy kamicy nerkowej zwykle zaleca się taką ilość płynów, aby dobowa objętość moczu wynosiła co najmniej 2–2,5 litra, o ile lekarz nie zaleci inaczej.
- Unikaj wysokich dawek witaminy C bez wyraźnego wskazania – podział dużej dawki na mniejsze porcje nie daje pewności, że ryzyko kamicy będzie mniejsze.
- Zwracaj uwagę na produkty bogate w szczawiany – szczególnie szpinak, szczaw, rabarbar czy kakao. Ich ograniczenie powinno jednak zależeć od rodzaju kamicy i indywidualnych zaleceń.
- Nie eliminuj wapnia z diety – odpowiednia ilość wapnia spożywanego z posiłkami pomaga wiązać szczawiany w jelitach, dzięki czemu mniej z nich może zostać wchłoniętych.
Witamina C a dna moczanowa i kwas moczowy – czy może obniżać poziom kwasu moczowego?
Witamina C może nieznacznie obniżać poziom kwasu moczowego we krwi. W badaniach obserwowano, że suplementacja sprzyja jego wydalaniu przez nerki, co może częściowo wyjaśniać ten efekt. Wyższe spożycie witaminy C wiązało się również w części badań z mniejszym ryzykiem wystąpienia dny moczanowej, czyli choroby, w której kryształki kwasu moczowego odkładają się w stawach i wywołują silny ból.
Czy to znaczy, że suplement zastąpi leki na dnę? Nie. Spadek kwasu moczowego po witaminie C jest zbyt mały, żeby zastąpić leczenie zalecone przez lekarza. Witamina C nie przerwie ataku dny i nie rozpuści kryształków, które już powstały w stawach.
Ten sam mechanizm ma jednak słabszą stronę. Gdy z moczem wydala się więcej kwasu moczowego, u osób skłonnych do kamieni moczanowych łatwiej o nowe złogi. Jeśli chorujesz na dnę albo masz za sobą takie kamienie, zapytaj lekarza o dawkę witaminy C, zanim zaczniesz suplementację.
Na poziom kwasu moczowego najmocniej wpływa codzienna dieta. Mniej piwa i innego alkoholu, czerwonego mięsa oraz słodzonych napojów daje więcej niż jakikolwiek suplement.
Czy witamina C zakwasza organizm?
Witamina C nie zakwasza organizmu. Odczyn krwi, czyli jej pH, utrzymują w wąskim zakresie płuca i nerki. Ani jedzenie, ani suplementy nie przesuwają go w stronę zakwaszenia.
Skąd ten mit? Najpopularniejsza forma witaminy C to kwas askorbinowy, a sama nazwa i kwaśny smak tabletki sugerują, że zakwasza on całe ciało. Kwaśny smak nie przekłada się jednak na odczyn krwi. Witamina C działa w różnych miejscach organizmu inaczej:
- Krew – pH pozostaje stałe niezależnie od dawki witaminy C.
- Mocz – duże dawki mogą nieznacznie obniżać pH moczu, bo nerki wydalają nadmiar tej witaminy.
- Żołądek – kwas askorbinowy przyjęty na czczo u części osób wywołuje pieczenie albo zgagę.
Jeśli masz wrażliwy żołądek, przyjmuj witaminę C z posiłkiem albo wybierz formę buforowaną. Forma buforowana, czyli askorbinian sodu lub wapnia, jest mniej kwaśna i rzadziej podrażnia żołądek.
