Maślan sodu na żołądek i refluks – co wiadomo o jego działaniu? - obrazek wyróżniający

Maślan sodu na żołądek i refluks – co wiadomo o jego działaniu?

Autor: Monika Sejbuk 20 lis 2026

Maślan sodu nie jest lekiem na refluks, zgagę ani choroby żołądka. Jego działanie jest najlepiej poznane w kontekście jelit, a badania kliniczne nie potwierdzają skuteczności suplementacji w leczeniu choroby refluksowej przełyku (GERD). Maślan sodu to sól sodowa kwasu masłowego, czyli krótkołańcuchowego kwasu tłuszczowego, który bakterie jelitowe wytwarzają z błonnika w jelicie grubym. Kwas masłowy jest źródłem energii dla komórek nabłonka jelita, czyli warstwy wyściełającej jelito od środka. Dlatego maślan sodu może wspierać jelita, ale nie zastępuje leczenia dolegliwości żołądkowych ani refluksu.

Spis treści

    Czym jest maślan sodu i w której części przewodu pokarmowego działa?

    Maślan sodu działa głównie w jelicie grubym, gdzie kwas masłowy jest podstawowym źródłem energii dla kolonocytów, czyli komórek wyściełających ścianę tego jelita. Dzięki tej energii nabłonek jelita może się odnawiać i utrzymywać barierę jelitową, czyli warstwę chroniącą organizm przed przenikaniem bakterii i toksyn z treści jelitowej. Kwas masłowy może też wpływać na perystaltykę, czyli ruchy jelit przesuwające treść pokarmową, oraz na wchłanianie wody i sodu.

    Ilość kwasu masłowego wytwarzanego przez bakterie zależy od diety. Zdrowe jelita potrzebują regularnej podaży błonnika, który jest dla tych bakterii materiałem do fermentacji. Przy diecie ubogiej w błonnik produkcja kwasu masłowego może być mniejsza.

    Formy maślanu sodu, które omijają żołądek

    Maślan sodu omija żołądek dzięki otoczce odpornej na kwas żołądkowy, czyli sok trawienny o bardzo niskim pH. Bez takiej ochrony związek szybko rozpadnie się w żołądku, zanim dotrze do jelita. Otoczka rozpuszcza się dopiero w środowisku o odczynie obojętnym, czyli w jelicie. Preparaty występują w kilku postaciach:

    • Kapsułki odporne na kwas żołądkowy – kapsułka rozpuszcza się dopiero przy obojętnym odczynie, a więc w jelicie.
    • Mikropeletki w kapsułce – maślan sodu jest zamknięty w małych granulkach z otoczką, które uwalniają go stopniowo.
    • Tabletki dojelitowe – podwójna otoczka chroni tabletkę przed sokiem żołądkowym.

    Maślan sodu w kapsułkach zwykle ma na etykiecie podaną zarówno masę maślanu sodu, jak i zawartość kwasu masłowego. Kwas masłowy stanowi tylko część masy maślanu sodu, dlatego porównuj preparaty według tej drugiej wartości. Ilość maślanu docierająca do jelita grubego różni się między preparatami i zależy od rodzaju otoczki.

    Czy maślan sodu pomaga na żołądek i refluks? - infografika

    Czy maślan sodu leczy żołądek?

    Maślan sodu nie leczy żołądka, bo jego działanie dotyczy jelit. Kwas żołądkowy rozkładałby ten związek, dlatego preparaty mają otoczkę i uwalniają go dopiero w jelicie. Maślan sodu na żołądek nie zastąpi leków, bo nie jest przeznaczony do:

    • zmniejszania ilości kwasu żołądkowego,
    • leczenia wrzodów żołądka i dwunastnicy,
    • zwalczania Helicobacter pylori, czyli bakterii uszkadzającej błonę śluzową żołądka.

    Ból w nadbrzuszu, uczucie pełności i wzdęcia bywają odbierane jako problem z żołądkiem, choć ich źródłem mogą być jelita. Maślan sodu jest stosowany wspomagająco przy zespole jelita drażliwego, w skrócie IBS. IBS to czynnościowe zaburzenie jelit, w którym występują ból brzucha i zmiany rytmu wypróżnień. Sięgają po niego także osoby po antybiotykoterapii, która zaburza skład bakterii jelitowych.

    Maślan sodu na refluks

    Maślan sodu na refluks nie ma potwierdzonej skuteczności klinicznej. Nie wykazano, aby jego doustna suplementacja zmniejszała ekspozycję przełyku na kwas żołądkowy, ograniczała liczbę epizodów refluksu lub poprawiała funkcjonowanie dolnego zwieracza przełyku. Refluks to cofanie się treści żołądkowej do przełyku, a zgaga, czyli pieczenie za mostkiem, jest jego jednym z najbardziej charakterystycznych objawów.

    Leki stosowane przy refluksie, na przykład inhibitory pompy protonowej, czyli leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego, działają bezpośrednio na kwas. Maślan sodu takiego działania nie ma. Jeśli stosujesz leki na refluks, o dołączeniu suplementu porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.

    Na nasilenie refluksu wpływają także nawyki i czynniki zdrowotne:

    • tłuste i smażone potrawy,
    • kawa i alkohol,
    • palenie tytoniu,
    • nadwaga i otyłość,
    • ciąża.

    Kto nie powinien przyjmować maślanu sodu i kiedy dolegliwości wymagają konsultacji z lekarzem?

    Maślanu sodu nie powinny przyjmować osoby uczulone na którykolwiek ze składników preparatu. Część producentów nie zaleca go w ciąży i podczas karmienia piersią, a niektóre preparaty są przeznaczone dla dzieci dopiero od 7. roku życia. Skonsultuj się z lekarzem, jeśli zgaga lub refluks:

    • występują częściej niż dwa razy w tygodniu przez kilka tygodni,
    • nie ustępują mimo zmiany diety lub leków bez recepty stosowanych dłużej niż 2 tygodnie,
    • łączą się z trudnością lub bólem przy przełykaniu,
    • występują razem z utratą masy ciała lub niedokrwistością, czyli niedoborem czerwonych krwinek,
    • towarzyszą im wymioty dużych ilości treści, wymioty z krwią lub czarne stolce.

    Jeśli stosujesz leki na stałe, zapytaj lekarza lub farmaceutę o możliwe interakcje z maślanem sodu. Nie opisano wielu dobrze udokumentowanych, klinicznie istotnych interakcji maślanu sodu z lekami, jednak dane dotyczące wszystkich możliwych połączeń pozostają ograniczone.

    Maślan sodu na żołądek FAQ - obrazek poglądowy

    FAQ

    Czy maślan sodu pomaga na zaparcia?

    Maślan sodu może pomagać złagodzić zaparcia u części osób, ale nie działa jak środek przeczyszczający. W badaniach dotyczących IBS obserwowano przede wszystkim możliwość zmniejszenia niektórych dolegliwości, takich jak ból brzucha, natomiast nie wykazano jednoznacznej poprawy częstości wypróżnień czy konsystencji stolca. Przy zaparciach zwróć też uwagę na ilość błonnika i płynów w diecie, a jeśli nawracają, skonsultuj je z lekarzem.

    Kiedy brać maślan sodu – rano czy wieczorem?

    Maślan sodu możesz przyjmować rano lub wieczorem, bo najważniejsza jest regularność i zgodność z dawkowaniem z etykiety. Wielu producentów zaleca przyjmowanie podczas posiłku, ponieważ na pusty żołądek u części osób pojawiają się nudności lub pieczenie. Kapsułek nie rozgryzaj i nie otwieraj, bo otoczka musi pozostać nienaruszona.

    Jakie są skutki uboczne maślanu sodu?

    Maślan sodu jest zwykle dobrze tolerowany, a skutki uboczne bywają łagodne i dotyczą przewodu pokarmowego. Mogą pojawić się nudności, pieczenie lub dyskomfort w jamie brzusznej, a rzadko reakcje alergiczne, na przykład wysypka. Jeśli po zażyciu preparatu wystąpią takie objawy, odstaw go i skontaktuj się z lekarzem.

    Dlaczego maślan sodu ma nieprzyjemny zapach?

    Maślan sodu pachnie jak zjełczałe masło, ponieważ jest solą kwasu masłowego, a ten ma ostry, nieprzyjemny zapach. Zapach bywa wyczuwalny po otwarciu opakowania, zwłaszcza w preparatach bez substancji maskujących. Charakterystyczny zapach to cecha samego składnika, a nie wada produktu. Opakowanie przechowuj w suchym i chłodnym miejscu.

    Zobacz także:

    Bibliografia:

    1. Załęski A., Banaszkiewicz A., Walkowiak J. Butyric acid in irritable bowel syndrome. Przegląd Gastroenterologiczny, 2013, 8(6), 350–353. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4027835/ 
    2. Lewandowski K., Kaniewska M., Karłowicz K., Rosołowski M., Rydzewska G. The effectiveness of microencapsulated sodium butyrate at reducing symptoms in patients with irritable bowel syndrome. Przegląd Gastroenterologiczny, 2022, 17(1), 28–34. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35371361/ 
    3. Use of Sodium Butyrate and Its Microencapsulated Forms in Intestinal Diseases – Current Clinical Approach. Digestive Diseases and Sciences, 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41238998/ 
    4. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Acid Reflux (GER and GERD) in Adults. https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/acid-reflux-ger-gerd-adults 
    Monika Sejbuk - ekspert Biowen

    Monika Sejbuk

    Dietetyk kliniczny i ekspertka ds. suplementacji

    Absolwentka studiów magisterskich na kierunku dietetyka na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku. Na co dzień łączy pracę z pacjentami z działalnością naukową – jest autorką i współautorką publikacji w międzynarodowych czasopismach naukowych (m.in. z zakresu żywienia i farmakologii).

    Specjalizuje się w dietoterapii osób z zaburzeniami hormonalnymi, chorobami autoimmunologicznymi (w tym Hashimoto i niedoczynnością tarczycy) oraz schorzeniami metabolicznymi. W praktyce opiera się wyłącznie na aktualnych dowodach naukowych (EBM – Evidence-Based Medicine) oraz indywidualnym podejściu do pacjenta.

    🔗 Profile zawodowe i publikacje: LinkedIn | ResearchGate

    Komentarze

    Zostaw komentarz

    Pamiętaj, komentarze muszą zostać zatwierdzone, zanim zostaną opublikowane.