Peptan® to markowy surowiec z grupy kolagenu hydrolizowanego, produkowany przez Rousselot, należący do Darling Ingredients. Powstaje z surowców pochodzenia bydlęcego, wieprzowego lub rybiego, które są poddawane kontrolowanej obróbce i hydrolizie enzymatycznej. Kolagen hydrolizowany to forma kolagenu rozłożona na krótsze fragmenty białkowe – peptydy kolagenowe. Dzięki niższej masie cząsteczkowej i dobrej rozpuszczalności jest wygodnym surowcem do stosowania w suplementach diety.
Spis treści
Czym jest Peptan®?
Peptan® to marka kolagenu hydrolizowanego należąca do firmy Rousselot, części grupy Darling Ingredients, działającej w branży kolagenu i żelatyny od 1891 roku.
Surowiec dostępny jest w kilku wariantach różniących się pochodzeniem:
- Peptan B – kolagen bydlęcy,
- Peptan P – kolagen wieprzowy,
- Peptan F / Peptan Marine – kolagen rybny, w tym wariant produkowany z dziko żyjących ryb morskich.
Producent deklaruje dla swoich surowców certyfikaty potwierdzające pochodzenie i sposób produkcji, m.in. Upcycled Certified®, FOS – Friend of the Sea oraz MSC – Marine Stewardship Council dla wybranych wariantów rybnych. W Stanach Zjednoczonych kolagen i peptydy kolagenowe mają status GRAS nadany przez FDA, czyli amerykański status bezpieczeństwa stosowany w odniesieniu do składników żywności.
Informacje o marce, wariantach i certyfikatach pochodzą z materiałów producenta i mają charakter danych produktowych. Nie są one równoznaczne z zatwierdzonymi oświadczeniami zdrowotnymi dla kolagenu w Unii Europejskiej.
Co to jest kolagen hydrolizowany?
Kolagen hydrolizowany, określany też jako hydrolizat kolagenowy lub peptydy kolagenowe, to kolagen rozbity na mniejsze fragmenty białkowe. Powstaje z kolagenu zdenaturowanego albo żelatyny, które poddaje się dalszej hydrolizie. Dzięki temu ma niższą masę cząsteczkową niż kolagen natywny i żelatyna.
| Forma | Co to oznacza? | Masa cząsteczkowa |
|---|---|---|
| Kolagen natywny | Kolagen w pierwotnej, dużej strukturze. Ma postać trzech splecionych łańcuchów białkowych i nie rozpuszcza się w wodzie. | Setki tysięcy Da |
| Żelatyna | Kolagen po obróbce cieplnej. Rozpuszcza się w ciepłej wodzie, a po ostudzeniu tworzy żel. | Około 100 000 Da |
| Kolagen hydrolizowany | Kolagen rozbity na krótsze fragmenty – peptydy. Rozpuszcza się także w zimnej wodzie i nie tworzy żelu. | Około 500–25 000 Da |
Krótko mówiąc, kolagen hydrolizowany to kolagen rozbity na krótsze peptydy. To odróżnia go od kolagenu natywnego i żelatyny.
Jak powstaje hydrolizowany kolagen?
Hydrolizowany kolagen powstaje z surowców bogatych w kolagen, takich jak skóry, kości czy łuski rybne. Produkcja polega na oczyszczeniu surowca, uzyskaniu żelatyny, a następnie przetworzeniu jej do postaci hydrolizatu.
Proces można uprościć do kilku kroków:
- przygotowanie i oczyszczenie surowca – usunięcie części mineralnych i zanieczyszczeń,
- ekstrakcja kolagenu do żelatyny – prowadzona w kontrolowanej temperaturze,
- hydroliza enzymatyczna – rozbicie żelatyny na krótsze peptydy,
- filtracja i oczyszczanie – usunięcie niepożądanych składników,
- odparowanie, sterylizacja i suszenie – uzyskanie finalnego proszku.
Najważniejszym etapem jest hydroliza enzymatyczna. To wtedy dłuższe łańcuchy białkowe są dzielone na mniejsze fragmenty, co wpływa na masę cząsteczkową, rozpuszczalność i biodostępność peptydów.
Jak przebiega enzymatyczna hydroliza kolagenu?
Enzymatyczna hydroliza kolagenu polega na użyciu enzymów, które przecinają wybrane wiązania w białku. Dzięki temu producent może kontrolować przebieg procesu i uzyskać surowiec o określonych parametrach.
W uproszczeniu wygląda to tak: żelatyna trafia do reaktora, a następnie w kontrolowanej temperaturze i pH dodawane są proteazy, czyli enzymy rozkładające wiązania peptydowe. W literaturze opisywane są m.in. pepsyna, trypsyna, papaina, kolagenaza oraz połączenia kilku enzymów, np. alkalazy z papainą.
Ważnym parametrem jest stopień hydrolizy. Pokazuje on, jak mocno białko zostało przetworzone. Po zakończeniu reakcji enzymy są dezaktywowane, najczęściej przez podgrzanie, a hydrolizat przechodzi przez dalsze etapy oczyszczania i suszenia.
Dobór enzymów, temperatury, pH i czasu reakcji wpływa na finalny profil peptydów. Dlatego różne hydrolizaty kolagenowe mogą mieć inne parametry technologiczne.
Czym są peptydy kolagenowe?
Peptydy kolagenowe to małe fragmenty białka kolagenowego, czyli krótkie odcinki zbudowane z aminokwasów. Jeśli pełne białko można porównać do długiego łańcucha, peptydy są jego krótszymi częściami. Mogą mieć różną długość – od bardzo krótkich di- i tripeptydów po dłuższe oligopeptydy.
Dla peptydów kolagenowych charakterystyczna jest obecność aminokwasów typowych dla kolagenu, przede wszystkim glicyny, proliny i hydroksyproliny.
W badaniach po spożyciu hydrolizatu identyfikowano m.in. krótkie sekwencje zawierające hydroksyprolinę, takie jak Pro-Hyp, Hyp-Gly czy Gly-Pro-Hyp. To przykłady peptydów kolagenowych analizowanych przy ocenie wchłaniania hydrolizowanego kolagenu.
Jakie są najlepsze peptydy kolagenowe?
Nie istnieje jedna oficjalna hierarchia najlepszych peptydów kolagenowych pod względem efektów zdrowotnych. EFSA nie zatwierdziła oświadczeń zdrowotnych dla kolagenu ani peptydów kolagenowych w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1924/2006. Dlatego ocena surowca powinna opierać się na parametrach technicznych i jakościowych, a nie na obietnicach działania.
Przy wyborze peptydów kolagenowych zwracaj uwagę na:
- masę cząsteczkową – pokazuje, jak duże są peptydy (niższa masa oznacza krótsze fragmenty białka, w badaniach analizuje się m.in. bardzo małe peptydy, poniżej 1000 Da, ponieważ mogą łatwiej przechodzić przez barierę jelitową),
- stopień hydrolizy – pokazuje, jak mocno długie łańcuchy białkowe zostały rozbite na krótsze peptydy,
- pochodzenie surowca – peptydy mogą pochodzić z kolagenu bydlęcego, wieprzowego lub rybiego,
- standaryzację produkcji – pomaga utrzymać podobne parametry surowca w kolejnych partiach,
- kontrolę jakości i certyfikaty – potwierdzają pochodzenie, bezpieczeństwo i sposób produkcji surowca.
Dobry surowiec kolagenowy powinien mieć jasno opisane pochodzenie, parametry technologiczne i kontrolę jakości. Same hasła o najlepszym kolagenie nie wystarczą do oceny produktu.
Dlaczego mniejsze peptydy łatwiej się wchłaniają?
Mniejsze peptydy wymagają mniej intensywnego rozkładu w przewodzie pokarmowym niż większe fragmenty białka. Dzięki temu część z nich może przechodzić przez barierę jelitową w krótszej formie i być wykrywana we krwi po spożyciu hydrolizatu.
W badaniach szczególną uwagę zwraca się na peptydy poniżej 1000 Da, ponieważ wykazują lepszą przenikalność jelitową niż większe fragmenty. W porównaniu z żelatyną hydrolizat kolagenowy prowadził też do wyższych stężeń peptydów Pro-Hyp i Hyp-Gly w osoczu krwi po spożyciu.
Nie oznacza to automatycznie silniejszego działania zdrowotnego. Pokazuje jedynie, że krótsze peptydy mogą być łatwiej dostępne dla organizmu po spożyciu.
Czym jest biodostępność peptydów kolagenowych?
Biodostępność oznacza, że składnik po spożyciu nie tylko trafia do przewodu pokarmowego, ale może zostać wchłonięty i pojawić się we krwi w określonej formie.
W przypadku peptydów kolagenowych oznacza to, że po spożyciu hydrolizowanego kolagenu jego małe fragmenty mogą przejść z jelit do krwi. Nie zostają więc wyłącznie w przewodzie pokarmowym jako spożyte białko, ale po trawieniu mogą pojawić się w organizmie w formie aminokwasów i krótkich peptydów.
W badaniach sprawdza się to przez analizę charakterystycznych składników kolagenu, m.in. hydroksyproliny. Jej obecność pomaga ocenić, czy fragmenty pochodzące z hydrolizatu kolagenowego zostały wchłonięte.
Co to oznacza dla Ciebie? Przy wyborze kolagenu warto patrzeć nie tylko na ilość kolagenu w porcji, ale też na formę surowca. Informacje o hydrolizacji, masie cząsteczkowej, profilu peptydowym i kontroli jakości mówią więcej o surowcu niż samo hasło „kolagen” na etykiecie.
Jak ocenić jakość hydrolizowanego kolagenu w suplemencie?
Jakość hydrolizowanego kolagenu warto oceniać po konkretnych parametrach surowca. Na etykiecie lub w opisie produktu dobrze sprawdzić:
- formę surowca – czy jest to kolagen hydrolizowany, czyli peptydy kolagenowe,
- masę cząsteczkową lub stopień hydrolizy – te dane pokazują, jak mocno kolagen został rozbity na krótsze fragmenty,
- rozpuszczalność w zimnej wodzie – to cecha typowa dla peptydów kolagenowych o niższej masie cząsteczkowej,
- pochodzenie kolagenu – bydlęce, wieprzowe lub rybne,
- identyfikowalność surowca – możliwość prześledzenia jego pochodzenia i procesu produkcji,
- certyfikaty jakości i pochodzenia – np. Upcycled Certified®, FOS lub MSC dla wybranych wariantów,
- prosty skład produktu – bez dodatków, które nie wynikają z funkcji receptury.
Takie informacje pomagają ocenić, czy producent jasno opisuje użyty surowiec i jego parametry technologiczne. W przypadku kolagenu to ważniejsze niż ogólne deklaracje dotyczące działania produktu.
Produkty Biowen z Peptan®
Peptan® B znajduje się w dwóch produktach Biowen: Kolagen wołowy Biowen 225 g proszek oraz Collagen Motion Biowen, 30 saszetek. Oba produkty bazują na hydrolizowanym kolagenie wołowym typu I i III, ale różnią się porcją kolagenu i formą stosowania.
W obu produktach Peptan® B pełni rolę głównego surowca kolagenowego.


