Synbiotyk – co to jest? Probiotyk i prebiotyk w jednej formule na przykładzie LactoSpore® i Inavea™

Synbiotyk łączy żywe mikroorganizmy ze składnikiem, który może być wykorzystywany przez mikrobiotę. Nie każde zestawienie probiotyku i prebiotyku automatycznie spełnia jednak naukową definicję synbiotyku. Sprawdź, czym różnią się takie połączenia i jak na tym tle wyglądają LactoSpore®, Inavea™ oraz LactoWise®.

Czym jest synbiotyk?

Według definicji ISAPP synbiotyk to mieszanina żywych mikroorganizmów i składnika selektywnie wykorzystywanego przez mikroorganizmy gospodarza, która przynosi potwierdzoną korzyść zdrowotną.

Wyróżnia się dwa rodzaje synbiotyków:

• komplementarny – łączy probiotyk i prebiotyk, które mogą działać niezależnie od siebie, ale korzyść musi zostać potwierdzona również dla ich połączenia. Dla całego synbiotyku należy wykazać korzyść zdrowotną w docelowej populacji, ale nie trzeba potwierdzać synergii pomiędzy jego składnikami;
• synergistyczny – zawiera żywy mikroorganizm i substrat dobrany tak, aby był selektywnie wykorzystywany przez podawany razem mikroorganizm. W tym przypadku należy wykazać zarówno selektywne wykorzystanie substratu, jak i korzyść zdrowotną wynikającą z zastosowania całej kompozycji.

Samo umieszczenie bakterii i błonnika w jednej kapsułce nie wystarcza więc, żeby zgodnie z aktualną definicją naukową nazwać produkt synbiotykiem. Znaczenie mają konkretny szczep, rodzaj substratu, ich ilości oraz wyniki dotyczące całej kompozycji.

Jak działa połączenie probiotyku i prebiotyku?

W takim połączeniu oba składniki pełnią inne funkcje. Probiotyk dostarcza określonych żywych mikroorganizmów, natomiast prebiotyk jest składnikiem wykorzystywanym przez mikroorganizmy gospodarza.

Część takich substratów nie jest rozkładana w jelicie cienkim. Trafia dalej do jelita grubego, gdzie może być fermentowana przez mikrobiotę. Podczas tego procesu powstają m.in. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, czyli SCFA, takie jak octan, propionian i maślan.

Nie oznacza to jednak, że każdy błonnik będzie odżywiał właśnie szczep znajdujący się w tej samej kapsułce. W synbiotyku komplementarnym oba składniki mogą działać niezależnie. W synergistycznym trzeba natomiast wykazać, że zastosowany substrat jest wykorzystywany przez podawany razem mikroorganizm.

Dlatego osobne badanie probiotyku i osobne badanie prebiotyku nie są tym samym co ocena ich konkretnego połączenia.

LactoSpore® i Inavea™ – co wnosi każdy z tych składników?

LactoSpore® i Inavea™ reprezentują dwa różne rodzaje surowców stosowanych w suplementach.

LactoSpore®

LactoSpore® to surowiec firmy Sabinsa zawierający Bacillus coagulans MTCC 5856. W związku ze zmianami klasyfikacji taksonomicznej w części źródeł można spotkać również nazwy Weizmannia coagulans i Heyndrickxia coagulans. W większości badań dotyczących LactoSpore® szczep występuje jednak pod nazwą Bacillus coagulans MTCC 5856.

Sabinsa klasyfikuje LactoSpore® jako probiotyk. Na polskiej stronie producent przypisuje mu m.in. pomoc w trawieniu, zdrowie przewodu pokarmowego i ogólny stan zdrowia. Na stronie marki pojawiają się również deklaracje dotyczące równowagi mikrobioty. Są to jednak deklaracje producenta – Sabinsa sama zaznacza, że nie zostały one ocenione przez EFSA.

Inavea™

Inavea™ BAOBAB ACACIA firmy Nexira łączy organiczną gumę akacjową z błonnikiem pochodzącym z miąższu baobabu.

Producent określa tę kompozycję jako prebiotyczną i deklaruje efekt przy ilości 5 g dziennie. Nexira łączy ten efekt m.in. z równowagą mikrobioty, zwiększeniem udziału wybranych bakterii, zdrowiem i komfortem trawiennym oraz wybranymi markerami związanymi z metabolizmem. Producent informuje również o stopniowej fermentacji kompozycji oraz możliwości stosowania jej w produktach low FODMAP.

Podstawą części tych deklaracji jest model SHIME®, który odtwarza wybrane warunki przewodu pokarmowego poza organizmem człowieka. Publikacja dotycząca połączenia gumy akacjowej i baobabu wykazała zmiany aktywności mikroorganizmów, produkcję SCFA oraz różnice w udziale wybranych grup bakterii. Nie było to jednak badanie kliniczne gotowego suplementu.

Informacje o klasyfikacji i deklarowanym działaniu LactoSpore® oraz Inavea™ pochodzą z materiałów producentów. Nie są równoznaczne z zatwierdzonymi oświadczeniami zdrowotnymi w Unii Europejskiej.

Czy LactoSpore® i Inavea™ tworzą synbiotyk?

LactoSpore® i Inavea™ mogą znajdować się razem w jednym suplemencie. Pierwszy surowiec dostarcza szczepu Bacillus coagulans MTCC 5856, a drugi błonnika z akacji i baobabu fermentowanego przez mikrobiotę.

Nie ma jednak publikacji potwierdzającej korzyść zdrowotną wynikającą z przyjmowania dokładnie połączenia LactoSpore® + Inavea™ BAOBAB ACACIA.

Nie wykazano również, że błonnik zawarty w Inavea™ jest selektywnie wykorzystywany właśnie przez Bacillus coagulans MTCC 5856. Na podstawie dostępnych danych nie można więc potwierdzić, że ta konkretna kombinacja spełnia pełną definicję synbiotyku przyjętą przez ISAPP.

Można natomiast powiedzieć, że jest to formuła łącząca szczep bakterii z fermentowanym błonnikiem. To nie to samo co potwierdzone działanie synbiotyczne całej mieszanki.

Czy Bacillus coagulans MTCC 5856 może wykorzystywać prebiotyk?

LactoWise® to połączenie Bacillus coagulans MTCC 5856 z galaktomannanem pozyskiwanym z nasion kozieradki. Producent klasyfikuje ten surowiec jako synbiotyk.

Szczep może wykorzystywać galaktomannan podczas fermentacji. W tym procesie powstawały również krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, takie jak octan, propionian i maślan. To właśnie takie połączenie żywego mikroorganizmu z wykorzystywanym przez niego składnikiem stanowi podstawę koncepcji LactoWise®.

Surowiec zawiera:

• 15 miliardów mikroorganizmów/g,
• 45% galaktomannanu,
• 5% białka.

Klasyfikacja LactoWise® jako synbiotyku pochodzi od producenta i nie jest równoznaczna z zatwierdzonym oświadczeniem zdrowotnym w Unii Europejskiej.

Wyników dotyczących LactoWise® nie można też odnosić do połączenia LactoSpore® z Inavea™, ponieważ Inavea™ zawiera błonnik z akacji i baobabu, a nie galaktomannan z kozieradki.

Czy określenia probiotyk, prebiotyk i synbiotyk są oświadczeniami zdrowotnymi?

Nie. To, że produkt jest określany jako probiotyk, prebiotyk albo synbiotyk, nie oznacza jeszcze, że jego działanie zostało oficjalnie potwierdzone w Unii Europejskiej.

W przypadku LactoSpore® i Inavea™ nie ma zatwierdzonych oświadczeń zdrowotnych pozwalających deklarować, że poprawiają mikrobiotę, trawienie czy komfort jelitowy.

Podobnie jest z określeniem synbiotyk. Producent może tak klasyfikować dany surowiec, ale sama nazwa nie potwierdza jeszcze konkretnego efektu zdrowotnego gotowego suplementu.

Dlatego przy takich produktach najlepiej patrzeć przede wszystkim na konkretny szczep, rodzaj błonnika, ich ilość oraz wyniki badań, a nie wyłącznie na nazwę używaną na opakowaniu.

Jak ocenić suplement łączący probiotyk i prebiotyk?

Przy wyborze takiego preparatu sprawdź:

• pełne oznaczenie szczepu – sama nazwa gatunku nie pozwala powiązać produktu z badaniami konkretnego mikroorganizmu,
• liczbę CFU – określa liczbę mikroorganizmów zdolnych do tworzenia kolonii,
• rodzaj substratu – guma akacjowa, galaktomannan, inulina czy inne włókna nie są tym samym składnikiem,
• ilość obu składników – ich obecność na etykiecie nie informuje jeszcze o wielkości porcji,
• badania konkretnego połączenia – osobne dane dla szczepu i błonnika nie potwierdzają działania całej formuły,
• warunki przechowywania – zależą od rodzaju mikroorganizmów i pozostałych składników produktu.

Najwięcej informacji dostarczają badania wykonane z takim samym szczepem, substratem i ilościami, jakie znajdują się w gotowym preparacie.

Produkty Biowen z LactoSpore® i Inavea™

LactoSpore® i Inavea™ występują razem w kilku formułach Biowen. Ich obecność w tym samym produkcie nie oznacza jednak, że konkretna receptura została potwierdzona jako synbiotyk zgodnie z definicją ISAPP.

	Jedna kapsułka zawiera 100 mg Inavea™ oraz 1,5 × 109 CFU LactoSpore®. Formuła dostarcza również 10 mg LactoWise®, enzymy DigeZyme®, papainę, bromelainę i ekstrakt z rozmarynu.
	Porcja 7,5 g dostarcza 1000 mg Inavea™ oraz 1,5 × 109 CFU LactoSpore®. Produkt zawiera także kolagen morski Naticol® i witaminę C.
	Porcja 7,5 g zawiera 400 mg Inavea™ oraz 1,5 × 109 CFU LactoSpore®. Formułę uzupełniają kolagen Peptan® B, OptiMSM®, witamina C oraz ekstrakty roślinne.
	Jedna saszetka dostarcza 500 mg Inavea™ oraz 1 × 109 CFU LactoSpore®. Produkt zawiera także kolagen Peptan® B, OptiMSM®, glukozaminę, chondroitynę i kwas hialuronowy.
	Jedna saszetka zawiera 900 mg Inavea™ oraz 1 × 109 CFU LactoSpore®. Formułę uzupełniają kolagen rybi Naticol®, kwas hialuronowy, witamina C, cynk i biotyna.

Produkty różnią się ilością obu surowców, formą stosowania i pozostałymi składnikami receptury.