Quatrefolic® to markowy surowiec zawierający folian w postaci soli glukozaminowej 5-MTHF. W odróżnieniu od kwasu foliowego dostarcza formę, która nie musi być wcześniej przekształcana przez enzym MTHFR. Sprawdź, czym różnią się poszczególne źródła folianów, co oznacza ich biodostępność i jakie oświadczenia zdrowotne zatwierdziła Unia Europejska.
Czym jest Quatrefolic®?
Quatrefolic® to markowa forma folianu opracowana przez Gnosis by Lesaffre. Surowiec zawiera sól glukozaminową (6S)-5-metylotetrahydrofolianu, czyli 5-MTHF występującego w aktywnej formie przestrzennej.
Nazwa Quatrefolic® nie oznacza osobnej witaminy. Wskazuje na konkretny surowiec o określonej formie chemicznej, specyfikacji i kontrolowanym procesie produkcji. Według producenta jest on wytwarzany zgodnie z wymaganiami cGMP, które mają zapewniać powtarzalne parametry kolejnych partii.
Czym są foliany i czym różnią się od kwasu foliowego?
Foliany to grupa związków zaliczanych do witaminy B9. Naturalnie występują m.in. w zielonych warzywach liściastych, roślinach strączkowych i podrobach. W żywności znajdują się w różnych zredukowanych formach, które po spożyciu uczestniczą w przemianach folianowych.
Kwas foliowy jest natomiast syntetyczną, utlenioną formą witaminy B9 stosowaną w suplementach i żywności wzbogacanej. Zanim organizm będzie mógł wykorzystać go w cyklu folianowym, musi zostać przekształcony do zredukowanych form, a następnie do 5-MTHF. Dlatego określenia foliany i kwas foliowy nie są ścisłymi synonimami.
Czym jest 5-MTHF?
5-MTHF, czyli 5-metylotetrahydrofolian, jest jedną z fizjologicznych form folianu. Dominuje w osoczu krwi i może bezpośrednio uczestniczyć w przemianach związanych m.in. z metabolizmem homocysteiny.
W przeciwieństwie do kwasu foliowego 5-MTHF nie musi zostać przekształcony przez enzym MTHFR do formy metylowanej. Nie oznacza to, że po spożyciu nie podlega żadnym procesom metabolicznym, ale omija konkretny etap potrzebny do wytworzenia 5-MTHF z innych form folianu.
Jak powstaje Quatrefolic®?
Quatrefolic® powstaje w kontrolowanym procesie, w którym biologicznie aktywny izomer (6S)-5-MTHF występuje w połączeniu z glukozaminą jako sól. Następnie surowiec jest oczyszczany, suszony i kontrolowany pod względem zawartości właściwej formy folianu oraz obecności zanieczyszczeń.
Pełne parametry technologiczne nie są udostępniane przez producenta. Unijna specyfikacja surowca określa jednak m.in. jego skład, czystość, zawartość 5-MTHF i dopuszczalne poziomy metali ciężkich. Czystość diastereoizomeryczna powinna wynosić co najmniej 99% formy (6S)-5-MTHF.
Co oznacza sól glukozaminowa 5-MTHF?
Sól glukozaminowa oznacza, że cząsteczka 5-MTHF została połączona z glukozaminą. Takie połączenie ma poprawiać rozpuszczalność i stabilność folianu, a po spożyciu ulega rozdzieleniu w przewodzie pokarmowym.
Glukozamina nie pełni tu funkcji składnika stosowanego w suplementach na stawy. Jest częścią formy chemicznej surowca, dlatego masa całej soli jest większa niż ilość dostarczanych folianów. Przykładowo 1000 µg soli glukozaminowej może odpowiadać 600 µg folianów.
Quatrefolic® a kwas foliowy – czym się różnią?
Quatrefolic® i kwas foliowy są źródłami folianów, ale różnią się budową oraz sposobem wykorzystania przez organizm. Najważniejsze różnice dotyczą przekształcania do 5-MTHF, wpływu wariantów MTHFR i możliwości występowania niezmetabolizowanego kwasu foliowego.
| Cecha | Quatrefolic® | Kwas foliowy |
|---|---|---|
| Forma | sól glukozaminowa 5-MTHF | syntetyczna forma utleniona |
| Przekształcanie | nie wymaga konwersji przez MTHFR do 5-MTHF | musi zostać przekształcony do zredukowanych form folianu |
| Wpływ wariantów MTHFR | omija etap zależny od tego enzymu | tempo przemian może zależeć od jego aktywności |
| Niezmetabolizowany kwas foliowy | nie jest kwasem foliowym, więc nie tworzy UMFA | może pozostać we krwi w formie niezmetabolizowanej |
| Zastosowanie | suplementy i wybrane produkty wzbogacane | suplementy i żywność wzbogacana |
Obie formy mogą zwiększać poziom folianów w organizmie. Różnią się jednak budową i drogą przemian metabolicznych. Samo zastosowanie 5-MTHF nie oznacza automatycznie większej skuteczności.
Quatrefolic® a sól wapniowa 5-MTHF – czym się różnią?
Oba surowce dostarczają tę samą aktywną formę folianu, czyli (6S)-5-MTHF. Różnica dotyczy związku, z którym został połączony folian:
- Quatrefolic® – zawiera sól glukozaminową 5-MTHF,
- sól wapniowa 5-MTHF – zawiera 5-MTHF połączony z wapniem,
- rozpuszczalność – producent Quatrefolic® deklaruje wyższą rozpuszczalność soli glukozaminowej w wodzie,
- zastosowanie technologiczne – lepsza rozpuszczalność ułatwia wykorzystanie składnika w proszkach, płynach i recepturach łączących kilka substancji.
EFSA wskazuje jednak, że obie sole łatwo rozpadają się w przewodzie pokarmowym, a rodzaj związku połączonego z 5-MTHF prawdopodobnie nie wpływa w dużym stopniu na jego biodostępność. Różnice w rozpuszczalności mogą mieć większe znaczenie przy produkcji i stabilności gotowego preparatu.
Co oznacza biodostępność Quatrefolic®?
Biodostępność określa, w jakim stopniu i jak szybko składnik po spożyciu zostaje wchłonięty i pojawia się we krwi. Nie jest tym samym co rozpuszczalność, choć dobra rozpuszczalność może ułatwiać wchłanianie.
Sól glukozaminowa 5-MTHF może osiągać wyższe stężenia we krwi niż kwas foliowy lub sól wapniowa 5-MTHF. Wyniki te dotyczą jednak konkretnych warunków i preparatów, dlatego nie należy automatycznie odnosić ich do każdego suplementu z folianami.
Czy warianty genu MTHFR wpływają na wykorzystanie folianów?
Enzym MTHFR uczestniczy w przekształcaniu folianów do 5-MTHF. Niektóre warianty genu, m.in. C677T, mogą zmniejszać jego aktywność i wpływać na tempo tych przemian.
5-MTHF omija etap zależny od enzymu MTHFR, ponieważ dostarcza już metylowaną formę folianu. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z takim wariantem ma niedobór folianów albo musi stosować wyłącznie tę formę.
5-MTHF może zwiększać stężenie folianów niezależnie od wariantu C677T. Informacja ta dotyczy metabolizmu składnika, a nie rozpoznawania chorób na podstawie wyniku genetycznego.
Jakie oświadczenia zdrowotne dla folianów zatwierdziła Unia Europejska?
Unijny wykaz obejmuje następujące oświadczenia:
- foliany pomagają w prawidłowej syntezie aminokwasów,
- foliany pomagają w prawidłowej produkcji krwi,
- foliany pomagają w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu homocysteiny,
- foliany pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego,
- foliany pomagają w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych,
- foliany przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia,
- foliany biorą udział w procesie podziału komórek,
- foliany przyczyniają się do wzrostu tkanek matczynych w czasie ciąży.
Oświadczenia mogą być stosowane w przypadku produktów spełniających warunki uznania ich za źródło folianów. Dotyczą folianów jako składnika odżywczego, a nie osobno Quatrefolic®, 5-MTHF ani soli glukozaminowej.
Jak ocenić jakość folianu w suplemencie?
Przy wyborze produktu sprawdź:
- formę folianu – na etykiecie powinien znaleźć się kwas foliowy, 5-MTHF lub pełna nazwa innego związku,
- ilość folianów – podaną osobno od masy całej soli glukozaminowej,
- formę przestrzenną – oznaczenie (6S)-5-MTHF wskazuje na właściwy izomer,
- nazwę surowca – Quatrefolic® pozwala ustalić producenta i specyfikację składnika,
- czystość i dokumentację – certyfikat analizy powinien potwierdzać tożsamość surowca oraz kontrolę zanieczyszczeń,
- pełny skład produktu – preparat może zawierać dodatkowe witaminy, składniki mineralne, wypełniacze lub alergeny,
- warunki przechowywania – foliany należy chronić przed światłem, wilgocią i wysoką temperaturą.
Samo określenie aktywny folian nie wystarcza do oceny suplementu. Liczą się pełna nazwa formy, ilość folianów w porcji i dokumentacja jakościowa.
Jak stosować foliany?
Foliany są rozpuszczalne w wodzie, dlatego można przyjmować je z posiłkiem lub niezależnie od jedzenia. Stosuj porcję podaną na etykiecie i sprawdź, czy foliany nie występują jednocześnie w kilku preparatach, np. kompleksie witamin B, suplemencie dla kobiet w ciąży i produkcie z żelazem.
Dobór ilości folianów podczas ciąży, leczenia niedokrwistości lub przyjmowania leków przeciwpadaczkowych i metotreksatu należy omówić z lekarzem. Przy długotrwałej suplementacji większych porcji trzeba też uwzględnić poziom witaminy B12. EFSA ustaliła dla dorosłych górny tolerowany poziom 1000 µg dziennie dla łącznej podaży kwasu foliowego i dopuszczonych form folianów z suplementów oraz żywności wzbogacanej. Nie jest to zalecana dawka dzienna, lecz poziom, którego nie należy rutynowo przekraczać.
Produkty Biowen z Quatrefolic®
Quatrefolic® znajduje się w trzech produktach Biowen: Q-folic Kwas Foliowy Biowen, Witamina B Complex+ Biowen oraz Żelazo Ferri Complex+ Biowen.
Produkty różnią się ilością folianów i pozostałymi składnikami, dlatego wybór powinien zależeć od celu suplementacji i całej stosowanej diety.



