Berberyna – co to jest, jakie ma właściwości i na co pomaga?

Na co pomaga berberyna?

Najlepiej poznane działanie berberyny dotyczy poziomu glukozy we krwi, wsparcia odchudzania, metabolizmu tłuszczów oraz pracy wątroby i jelit. Każdy z tych obszarów rozwijamy niżej. Pamiętaj jednak, że berberyna działa jako uzupełnienie zdrowego stylu życia, a nie jako środek zastępujący dietę, ruch czy leczenie.

Wpływ berberyny na poziom glukozy we krwi

Berberyna może wpływać na poziom glukozy na kilka sposobów naraz:

• ogranicza jej nadmierną produkcję w wątrobie, 
• poprawia wrażliwość tkanek na insulinę,
• ułatwia transport glukozy do komórek.

 Możliwe jest również wspieranie wydzielania insuliny przy podwyższonym poziomie glukozy.

W efekcie berberyna może wspierać utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy na czczo i po posiłkach, a przy dłuższym stosowaniu również obniżenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c), która pokazuje średni poziom glukozy z ostatnich kilku miesięcy. 

Ważne! Suplementacja berberyną nie zastępuje leczenia zaleconego przez lekarza. Przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwcukrzycowych temat wymaga dodatkowej ostrożności, ponieważ działanie obniżające glukozę może się sumować.

Berberyna a wsparcie odchudzania

Wpływ berberyny na masę ciała nie polega na spalaniu tłuszczu, lecz na wsparciu procesów metabolicznych, zwłaszcza gospodarki węglowodanowej. Dzięki stabilizacji poziomu glukozy po posiłkach łatwiej u części osób zapanować nad nagłymi napadami głodu i ochotą na słodkie przekąski, co ułatwia trzymanie się założeń diety.

Aktywacja AMPK sprzyja wykorzystywaniu zgromadzonej tkanki tłuszczowej jako źródła energii. Obserwuje się też ograniczanie powstawania nowych komórek tłuszczowych. Przy zachowaniu zdrowych nawyków berberyna może wspierać redukcję masy ciała, zmniejszenie obwodu talii oraz utrzymanie prawidłowego profilu lipidowego. 

Efekty nie pojawiają się jednak z dnia na dzień – wymagają regularnego, dłuższego stosowania, a sama suplementacja pozostaje uzupełnieniem diety i aktywności fizycznej, a nie ich zamiennikiem.

Wpływ berberyny na wątrobę i metabolizm

Choć berberynę najczęściej kojarzy się z glukozą, spora część procesów, na które wpływa, zachodzi w wątrobie – narządzie odpowiedzialnym m.in. za przemiany glukozy i tłuszczów. Berberyna może ograniczać nadmierną produkcję glukozy przez wątrobę oraz odkładanie się w niej tłuszczu.

W obszarze gospodarki lipidowej możliwe działanie obejmuje:

• obniżenie poziomu cholesterolu LDL,
• zmniejszenie stężenia trójglicerydów,
• wsparcie utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu HDL,
• wpływ na parametry enzymów wątrobowych, takich jak ALT, AST i GGT.

Zmiany te mają znaczenie zarówno dla samej wątroby, jak i dla całego metabolizmu, dlatego berberynę wymienia się również w kontekście metabolicznego stłuszczenia wątroby (MAFLD). W standardowych dawkach jest uznawana za bezpieczną dla tego narządu, a większą ostrożność powinny zachować osoby z chorobami wątroby oraz przyjmujące leki metabolizowane przez ten narząd.

Działanie berberyny na jelita i trawienie

Ponieważ berberyna wyróżnia się niską biodostępnością, większość przyjętej dawki pozostaje w przewodzie pokarmowym i przez dłuższy czas ma bezpośredni kontakt ze środowiskiem jelit. Może wpływać na skład mikrobioty, ograniczając rozwój części bakterii i sprzyjając innym, a także wspierać prawidłowe funkcjonowanie bariery jelitowej.

U części osób berberyna zmienia rytm wypróżnień – najczęściej pojawiają się luźniejsze stolce lub przejściowe dolegliwości żołądkowo-jelitowe, rzadziej zaparcia. Reakcja jest indywidualna i zależy m.in. od dawki oraz stanu przewodu pokarmowego. 

Ze względu na wpływ na bakterie, mikrobiotę i środowisko jelitowe berberyna bywa też omawiana przy SIBO, czyli nadmiernym rozroście bakterii w jelicie cienkim. Nie usuwa jednak przyczyny problemu i nie zastępuje diagnostyki ani leczenia.